Phân biệt bé bị còi xương và suy dinh dưỡng. Cách điều trị hiệu quả nhất?

120

Bé bị còi xương suy dinh dưỡng có những dấu hiệu gì? Dấu hiệu của còi xương và suy dinh dưỡng có thật sự giống nhau? Cha mẹ quan tâm hãy cùng xem xét và tìm hiểu cách điều trị trong bài viết dưới đây để chăm sóc con cao lớn khỏe mạnh nhất. 

1. Phân biệt bé bị còi xương, suy dinh dưỡng như thế nào? 

Còi xương và suy dinh dưỡng là 2 bệnh có nhiều điểm tương đồng và thường xuyên bị nhầm lẫn với nhau. Tuy nhiên, đây là 2 căn bệnh hoàn toàn khác biệt. Để hiểu rõ hơn và có thể phân biệt được bé còi xương suy dinh dưỡng, cha mẹ cần lưu ý những điểm sau.  

1.1. Biểu hiện bé bị còi xương

Biểu hiện bé bị còi xương

Biểu hiện bất thường của còi xương như đầu bị bẹp, có bướu ở đỉnh đầu hoặc trán
 

Khi bị còi xương, cơ thể của bé sẽ xuất hiện những biểu hiện sau:

  • Trẻ bị rụng tóc vành khăn.
  • Ngủ không ngon, hay giật mình, quấy khóc giữa đêm, ra nhiều mồ hôi trộm.
  • Trẻ mọc răng chậm, răng mọc lên yếu và dễ bị sâu.
  • Các biểu hiện bất thường về thóp và xương hộp sọ như đầu bị bẹp, có bướu ở đỉnh đầu hoặc trán, thóp mềm, rộng, lâu đóng kín.
  • Trẻ thường bị táo bón.
  • Trẻ chậm vận động, chậm biết lẫy, bò đi, có khả năng rối loạn trương cơ lực.
  • Nếu tình trạng bệnh nặng, trẻ có thể bị co giật vì hạ Canxi, về lâu về dài bệnh còi xương dễ dẫn đến nhiều biến chứng như chân chữ bát, chữ O, biến chứng chuỗi hạt sườn…

Đọc thêm: 21+ biểu hiện bé còi xương và gợi ý những cách điều trị hiệu quả cho mẹ

1.2. Biểu hiện bé bị suy dinh dưỡng

Biểu hiện bé bị suy dinh dưỡng

Trẻ bị suy dinh dưỡng tay chân thường yếu ớt và không có lực
 

Trẻ bị suy dinh dưỡng có nhiều dấu hiệu khá tương đồng với trẻ bị còi xương. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, cha mẹ sẽ nhận thấy nhiều điều khác biệt như: 

  • Trẻ hay bị mệt mỏi, cơ thể khá yếu ớt vì sức đề kháng yếu, dễ bị bệnh, có biểu hiện chán ăn.
  • Trẻ vận động kém, tay chân yếu ớt, không có lực.
  • Trẻ thường xuyên quấy khóc, ngủ không ngon.
  • Trẻ có dấu hiệu tăng cân kém, không tăng cân trong vài tháng liền hoặc sụt cân. 
  • Trẻ gầy, thậm chí là suy nhược, người không có phần nạc (mỡ, thịt, cơ bắp). 
  • Suy dinh dưỡng có 3 thể chính là teo đét, phù và hỗn hợp.
    • Thể teo đét: Ở thể này, các bắp thịt của trẻ hay bị teo lại, da có biểu hiện nhăn trông khá giống như người già. Tuy nhiên, đây là thể có tiên lượng thiếu chất nhẹ nhất trong 3 thể, do ít bị tổn thương ở các cơ quan nội tạng.
    • Thể phù: Ở thể này, trẻ không được cung cấp đủ những chất dinh dưỡng đa vi lượng và năng lượng mà hầu như chỉ được nuôi bằng tinh bột dẫn đến các dấu hiệu như phù thũng toàn thân, mắt khô, quáng gà, da xanh xao, hạ Canxi, cơ thể bị suy thoái, và hay bị bệnh.
    • Thể hỗn hợp: Có sự tương đồng và kết hợp dấu hiệu của cả 2 thể trên.

2. Nguyên nhân bé bị còi xương, suy dinh dưỡng

Bệnh còi xương suy dinh dưỡng sinh ra từ những nguyên nhân khác nhau. Để có thể điều trị hiệu quả cũng như phòng ngừa bệnh, cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh. 

2.1. Nguyên nhân bé bị còi xương

Nguyên nhân bé bị còi xương do thiếu vitamin D

Nguyên nhân còi xương là do thiếu Vitamin D
 

Bệnh còi xương diễn ra chủ yếu do cơ thể bị thiếu hụt Vitamin D, Canxi hoặc Phospho. Trong đó, đa phần trẻ mắc bệnh do thiếu Vitamin D, dẫn tới việc cơ thể không thể hấp thụ và chuyển hóa được Canxi, làm cơ thể bị thiếu Canxi. 

Thiếu Canxi làm cho cơ thể trẻ gặp nhiều khó khăn khi hấp thu cũng như chuyển hóa hai dưỡng chất quan trọng cho sự phát triển đúng chuẩn của xương đó chính là Canxi và Phospho. Ngoài ra, hoạt động của hệ thần kinh và vận động của cơ bắp cũng bị ảnh hưởng nặng nề. 

Đọc thêm: 10 nguyên nhân bé còi xương và cách phòng chống hiệu quả nhất

2.2. Nguyên nhân trẻ bị suy dinh dưỡng

Nguyên nhân bé bị suy dinh dưỡng do bữa ăn chưa đáp ứng đủ dinh dưỡng

Trẻ bị suy dinh dưỡng do bữa ăn chưa đáp ứng đủ các dưỡng chất cần thiết
 

Trẻ bị suy dinh dưỡng khi cơ thể không được cung cấp hoặc không hấp thụ đủ nhiều chất dinh dưỡng khác nhau cùng một lúc. Tình trạng này xảy ra chủ yếu do chế độ ăn uống chưa đủ chất, không có sự cân đối giữa các nhóm chất. 

Bên cạnh đó, một số thói quen nuôi con sai lầm của cha mẹ (ví dụ như cho bé ăn dặm không đúng thời điểm, quá sớm hoặc quá muộn, cai sữa cho con sớm…) cũng có thể khiến trẻ bị ảnh hưởng, dễ hao hụt dưỡng chất, cơ thể không hấp thụ dinh dưỡng đủ lâu ngày làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng và bị suy dinh dưỡng.

3. Cách chữa trị khi trẻ bị còi xương, suy dinh dưỡng

Qua 2 phần trên, cha mẹ có thể thấy rằng suy dinh dưỡng và còi xương sinh ra từ những nguyên nhân khác nhau và tạo ra những tác động khác nhau tới cơ thể của trẻ. Vì vậy, cha mẹ cần xác định đúng tình trạng của trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng để có cách chữa phù hợp nhất. 

3.1. Cách chữa cho trẻ còi xương

Trẻ bị còi xương phải làm sao? Đây là vấn đề diễn ra khá biến trong giai đoạn chăm sóc cũng như phát triển của trẻ. Vậy nên sau khi xác định chắc chắn bé bị còi xương, cha mẹ cần làm những điều sau:

  • Tìm ra nguyên nhân gây bệnh

Biết chính xác được nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ hơn về cách điều trị đúng đắn nhất cho con mình. Cha mẹ nên cho con đi khám để có thể tìm ra nguyên nhân chính xác gây bệnh. 

  • Bổ sung Vitamin D

Cha mẹ có thể bổ sung 400 UI Vitamin D3/ngày cho trẻ theo chỉ định và sự thăm khám của bác sĩ. Tuy nhiên, bố mẹ nên lưu ý phải đưa trẻ đến bác sĩ chứ không tự ý bổ sung Vitamin D cho trẻ vì nếu dùng quá liều trong thời gian dài có thể dễ dàng gây ra các căn bệnh liên quan đến vôi hóa động mạch, sỏi thận mãn tính... 

Đồng thời, cha mẹ cũng nên bổ sung nhiều thực phẩm chứa Vitamin D như các loại đậu, hạt, yến mạch, ngũ cốc, rau xanh… vào thực đơn cho bé ăn dặm.

  • Tắm nắng thường xuyên vào buổi sáng 

    chữa còi xương bằng tắm nắng thường xuyên vào buổi sáng 

    Ánh nắng là nguồn cung cấp không thể thiếu với trẻ còi xương

     

Ánh nắng là nguồn năng lượng tự nhiên quan trọng kích thích làn da tự sản sinh ra Vitamin D. Bởi vậy, tắm nắng đúng cách thường xuyên cho trẻ sẽ giúp trẻ thoát khỏi tình trạng thiếu hụt Vitamin D và cải thiện tình trạng còi xương nhanh chóng. 

  • Bổ sung Canxi

Tùy vào mức độ thiếu hụt, trẻ có thể sử dụng Canxi dạng uống ở hàm lượng phù hợp. Cùng với đó, trẻ nên tăng ăn các thực phẩm giàu Canxi như các thực phẩm có nguồn gốc từ sữa, cá, súp lơ xanh, rau chân vịt, quả cam, hạt hạnh nhân, quả bơ, đậu đỗ…  

Đọc thêm:

3.2. Cách chữa cho trẻ suy dinh dưỡng

Đối với trẻ bị suy dinh dưỡng, cha mẹ cần: 

  • Cân chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý: Đảm bảo phải có đủ đạm – béo – bột đường – Vitamin và khoáng chất. Cần chú ý đa dạng thực phẩm và cách chế biến phù hợp để giữ được hàm lượng dinh dưỡng cao nhất. 
  • Theo dõi cân nặng định kỳ: Cho bé tiêm vắc xin đầy đủ để tăng đề kháng và bé có một cơ thể khỏe mạnh
  • Đưa đi khám: Nên đưa trẻ đến bệnh viện để tiến hành truyền đạm, bù nước điện giải, bổ sung Vitamin và muối khoáng… Cần nghiêm túc thực hiện theo các hướng dẫn của bác sĩ để giúp trẻ phục hồi cơ thể nhanh nhất có thể. 
  • Bổ sung cho trẻ bộ 3 dưỡng chất: Canxi nano, Vitamin D3, MK7 qua thực phẩm chức năng. Trẻ suy dinh dưỡng nhìn chung có hệ xương phát triển kém. Do đó, cần bổ sung cả 3 chất này để củng cố lại hệ xương. 
    • Canxi nano có độ tan vượt trội hơn hẳn Canxi thông thường và dễ dàng được cơ thể hấp thụ hơn. Do đó, cơ thể của trẻ có thể nhanh chóng hấp thụ và chuyển hóa Canxi, khắc phục tình trạng suy nhược. 
    • Vitamin D3 tăng khả năng hấp thụ Canxi của cơ thể, mang Canxi từ thành ruột vào máu để đi tới các cơ quan trong cơ thể.
    • MK7 tham gia vào quá trình vận chuyển Canxi tới tận các xương, luân chuyển Canxi giữa các bộ phận thừa và thiếu trong cơ thể. 

4. Thực đơn cho bé bị còi xương, suy dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng rất quan trọng với trẻ còi xương, suy dinh dưỡng, vì chúng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng sức khỏe và khả năng cải thiện của trẻ. Dưới đây là những mẫu thực đơn khoa học chuẩn cải thiện tình trạng bệnh cha mẹ có thể tham khảo. 

4.1. Thực đơn cho trẻ còi xương

Thức ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng cũng có thể giống hoặc khác nhau, điều này cha mẹ cần hỏi rõ hướng dẫn của bác sĩ. Trẻ còi xương nên ăn nhiều thực phẩm chứa Canxi, Vitamin D như các loại hải sản, cá, tôm, các loại đậu, rau lá xanh đậm, các loại hạt… 

Đọc thêm:

Đồng thời, mẹ cần hạn chế cho trẻ ăn các loại thực phẩm không chứa nhiều dưỡng chất như thức ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn… Trẻ bị còi xương nên ăn gì? Sau đây chính là thực đơn 1 ngày cho bé, mẹ hãy cùng theo dõi nhé.

6h 

uống sữa 

8h30

1 chén bột chân cua

12h

1 chén cơm nát + thịt (hoặc gà, tôm, trứng..) + canh rau

14h

1 hũ sữa chua hoa quả

17h

1 chén cháo cá lóc nấu rau củ

20h

uống sữa

 

4.2. Thực đơn cho trẻ suy dinh dưỡng

Trẻ suy dinh dưỡng nên ăn gì? Tùy vào khẩu vị, sức khỏe của trẻ cha mẹ cần áp dụng cách chế biến phù hợp để tối đa dinh dưỡng cũng như khả năng hấp thụ của cơ thể. Tuy nhiên điều quan trọng là cần duy trì chế độ ăn cân đối đầy đủ tất cả các nhóm chất như chất đạm, chất béo, chất xơ, Canxi, MK7, Vitamin D, bột đường… ở tỷ lệ hợp lý.

Cha mẹ cũng phải cố gắng đảm bảo khẩu phần ăn đầy đủ cho trẻ, không chỉ đủ về chất mà còn phải đủ về lượng. Nếu trẻ bị khó ăn, không thể ăn nhiều mỗi bữa thì cha mẹ có thể chia nhỏ các bữa, giảm lượng ăn trong bữa chính và thêm vào các bữa phụ phù hợp. 

Ngoài ra, trẻ nên hạn chế ăn các thực phẩm nghèo dinh dưỡng như măng tre, dưa leo, thức ăn mặn, khô, các loại thức ăn nhanh nghèo dinh dưỡng và khó tiêu… Thực đơn 1 ngày của bé có thể được xây dựng như sau: 

6h 

uống sữa năng lượng cao 

8h30

1 chén cháo thịt tôm cà rốt

12h

1 chén cháo trứng rau cải

14h

1 miếng phô mai/sữa chua

17h

1 chén cháo thịt bằm bí đỏ

20h

Uống sữa

Đọc thêm: Trẻ suy dinh dưỡng cần bổ sung gì trong THỰC ĐƠN dinh dưỡng hàng ngày?

5. Địa chỉ khám còi xương suy dinh dưỡng cho trẻ

Viện dinh dưỡng Quốc gia 

Mẹ nên đưa bé đi kiểm tra sức khỏe và khám dinh dưỡng khi thấy những dấu hiệu nặng
 

Nếu trẻ có dấu hiệu suy nhược cơ thể hoặc còi xương như đã nhắc tới ở phía trên, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm nhất có thể để xác định nguyên nhân chính xác và có phương án điều trị phù hợp.  

Cha mẹ có thể đưa  con bị còi xương suy dinh dưỡng tới các địa chỉ sau để kiểm tra sức khỏe và khám dinh dưỡng. 

  • Viện dinh dưỡng Quốc gia 

    • Cơ sở 1: 48B Tăng Bạt Hổ, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
    • Cơ sở 2: 91 Nguyễn Ngọc Vũ, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.
    • Hotline: (024) 3971 7090.
  • Bệnh viện Nhi Trung Ương

    • Địa chỉ: 18/879 La Thành, phường Láng Hạ, Quận Đống Đa, Hà Nội.
    • Hotline: 024 6273 8532.
  • Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội

    • Địa chỉ: số 1, Đống Đa, Hà Nội.
    • Hotline: 024 3577 1100.
  • Trung tâm dinh dưỡng Tp. Hồ Chí Minh 

    • Địa chỉ: 180 Lê Văn Sỹ, Phường 10, Hồ Chí Minh, Phường 10 Phú Nhuận Hồ Chí Minh.
    • Hotline: 028 3845 2900.
  • Bệnh viện Nhi Đồng 1

    • Địa chỉ:  341 Sư Vạn Hạnh, Phường 10, Quận 10, Hồ Chí Minh.
    • Hotline: 028 3927 1119.
  • Bệnh viện Nhi Đồng 2

    • Địa chỉ: 14 Lý Tự Trọng, Bến Nghé, Quận 1, Hồ Chí Minh.
    • Hotline: 028 3829 5723.

Đọc thêm:

Còi xương và suy dinh dưỡng đều là những căn bệnh ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ phát triển của trẻ ở cả thể chất và trí tuệ. Cha mẹ khi phát hiện bé bị còi xương suy dinh dưỡng hãy đưa con đi khám và áp dụng ngay những kiến thức trên để hạn chế tối đa tác hại của bệnh. 

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Giúp tăng chiều cao và phát triển trí não cho trẻ, giúp xương và răng chắc khỏe, giúp cải thiện tình trạng còi xương;...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG
    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI