CẨM NANG bệnh còi xương cấp dành cho các bậc cha mẹ

393

Bệnh còi xương cấp có nhiều biểu hiện bất ngờ, có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc nếu không được điều trị kịp thời. Để phòng ngừa và ngăn chặn bệnh tốt hơn, bố mẹ cần lưu ý các điểm quan trọng trong bài viết sau.

1. Biểu hiện của bệnh còi xương cấp ở trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ dưới 6 tháng bị còi xương có nhiều dấu hiệu nhận rõ

Bị còi xương có các triệu chứng về xương rất dễ nhận biết
 

Còi xương cấp có các dấu hiệu tiến triển rất nhanh. Ban đầu con chỉ có một số biểu hiện như bệnh còi xương thông thường, nhưng mức độ nghiêm trọng tăng nhanh và dẫn tới co giật.

  • Triệu chứng thần kinh: Con đêm ngủ không yên, hay giật mình, đổ mồ hôi trộm, rụng tóc nhiều sau gáy, tóc rụng hình vành khăn… 
  • Triệu chứng về xương: Xương mềm, một số trường hợp khi sờ vào cảm giác như không có xương. Hình dáng đầu cũng ảnh hưởng, nhất là đỉnh đầu và phần trước có xu hướng to hơn. Xương ở cổ tay và những ngón tay nhô lên cao.
  • Một số biểu hiện khác: Trẻ chán ăn, không có hứng thú với việc ăn uống, trẻ chậm mọc răng, chỉ số Phosphatase kiềm tăng cao, xuất hiện thêm tình trạng co giật do hạ Canxi máu.

Đối tượng hay bị còi xương cấp nhất là trẻ dưới 6 tháng tuổi và trẻ đẻ non. Ở lứa tuổi này, hệ xương của con phát triển nhanh, trong khi hệ tiêu hóa còn khá non nớt. Do đó, trẻ rất dễ bị thiếu chất, dẫn tới còi xương. 

Theo khảo sát, tỷ lệ người mắc bệnh còi xương dưới 2 tuổi chiếm 10 - 20% và trẻ từ 3 đến 6 tháng chiếm đến 35% người mắc bệnh còi xương.

Đọc thêm: 21 biểu hiện bệnh còi xương ở trẻ nhỏ cha mẹ NHẤT ĐỊNH PHẢI BIẾT

2. Nguyên nhân gây ra bệnh còi xương cấp

Nguyên nhân lớn nhất của bệnh còi xương là tình trạng cơ thể thiếu hụt hoặc rối loạn các dưỡng chất quan trọng gồm Canxi, Vitamin D3 và Photpho. Việc thiếu hụt này khởi nguồn từ nhiều nguyên nhân như:

  • Trẻ sinh non

Trẻ sinh non đồng nghĩa với việc cơ thể chưa phát triển hoàn thiện trong bụng mẹ. Do đó, trẻ khó hấp thụ chất dinh dưỡng, chuyển hóa chất kém và dễ dàng bị còi xương.

  • Ít tiếp xúc ánh nắng, phòng ở bí và thiếu ánh sáng mặt trời

Ánh nắng mặt trời là nguồn cung cấp Vitamin D cực kỳ quan trọng, hỗ trợ cực lớn cho việc hấp thụ Canxi. Thiếu Vitamin D chắc chắn sẽ làm giảm khả năng hấp thụ Canxi, tăng nguy cơ còi xương ở trẻ. 

  • Không được bú sữa mẹ

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng lý tưởng, có chứa đầy đủ Canxi, Vitamin D, Photpho và nhiều thành phần khác ở dạng dễ hấp thụ nhất với trẻ. Do đó, nếu trẻ không được bú mẹ mà được nuôi lớn bằng các nguồn dinh dưỡng khác kém chất lượng hơn, nguy cơ trẻ bị còi xương sẽ tăng lên. 

  • Thiếu Vitamin D

Vitamin D là chất quan trọng có công dụng chuyển hóa chất vô cơ Canxi và Phosphat, tăng cường sự hấp thu hai chất này ở ruột, tái cấu trúc Canxi thận và tham gia quá trình Canxi hóa sụn.

  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý

Bệnh còi xương ở tuổi thiếu niên gây ra là do chế độ dinh dưỡng không hợp lý khiến trẻ không có đủ các chất cần thiết cho việc củng cố và phát triển hệ xương. Ví dụ, trẻ không bú mẹ, trẻ ăn dặm quá sớm, trẻ ăn quá nhiều tinh bột/đạm.

Một số trường hợp khác cũng có thể do trẻ chỉ thích ăn một món ăn vậy nên dưỡng chất cung cấp không được đầy đủ và đa dạng, do vậy đã gây nên bệnh còi xương cả ở trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên.

  • Mắc các bệnh nhiễm khuẩn

Việc mắc các căn bệnh này kéo dài dẫn đến sự cản trở sự hấp thụ Canxi và Vitamin D. Bởi vậy, trẻ nhỏ mắc bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa… sẽ có nguy cơ mắc bệnh còi xương cao hơn trẻ khác. 

Có thể bạn quan tâm: 10 nguyên nhân bé còi xương và cách phòng chống hiệu quả nhất

3. Cách phòng chống bệnh còi xương cho trẻ

Việc phòng chống bệnh còi xương phải được thực hiện liên tục, từ khi mẹ mang bầu cho tới khi bé đã ra đời. 

3.1. Cách phòng bệnh còi xương cho con khi mẹ mang thai

Ngay từ thời kỳ đầu của quá trình mang thai, các mẹ bầu cần ý thức được tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng, đặc biệt là bổ sung Canxi và Vitamin D. Lúc này, nguồn dinh dưỡng mẹ nạp vào cơ thể sẽ được san sẻ cho bào thai. Cơ thể mẹ bị thiếu chất gì, bào thai chắc chắn sẽ thiếu chất đó. 

Vì thế, người mẹ cần:

  • Ăn đầy đủ các nhóm chất, nên ăn da dạng thức ăn và ăn thực phẩm giàu Canxi như rau cải xanh, cá mòi, phô mai ít béo, nước cam, sữa chua nguyên chất, ngũ cốc và đậu phụ… 
  • Tắm nắng đều đặn để bổ sung Vitamin D, giúp việc hấp thụ Canxi được trọn vẹn và hiệu quả hơn. 
  • Đến tháng thứ 7 của thai kỳ, người mẹ cần được tiêm hoặc uống Vitamin D theo liều lượng của bác sĩ. Lượng dùng thông thường tầm 1.500UI bởi thai càng lớn thì hệ xương của thai nhi càng phát triển. 
  • Cần giữ cho mình tinh thần thoải mái thông qua việc nghỉ ngơi điều độ để tránh trường hợp con sinh non. Người mẹ có thể tham gia các lớp tập yoga, vận động nhẹ nhàng vừa sức để tăng cường quá trình trao đổi chất của cơ thể.
mẹ bầu tắm nắng sáng sớm

Giai đoạn mang thai mẹ cần tắm nắng mỗi ngày để bào thai được hấp thụ dinh dưỡng tốt nhất
 

​Đọc thêm: 14 điều cần làm để phòng tránh còi xương cho bé

3.2. Cách phòng bệnh còi xương cấp cho trẻ sau sinh

Con nhỏ sau chào đời cần được chăm sóc đúng cách để cải thiện sức khỏe toàn diện, đặc biệt giai đoạn mới sinh đến 3 tuổi. Đây là khoảng thời gian con dễ mắc các bệnh về dinh dưỡng, bệnh còi xương. Cách phòng bệnh tốt nhất chính là:

  • Cho con tắm nắng mỗi ngày

Thời gian tắm nắng tốt nhất là từ 6 đến 8 giờ sáng hoặc sau 4-5 giờ chiều. Nên cho bé tắm nắng 20-30 phút mỗi ngày ở nơi không có gió lùa, phải để ánh nắng tiếp xúc trực tiếp với da của bé. Không tắm nắng sau cửa kính, không mặc đồ quá dày. 

trẻ đang tắm nắng

Tắm nắng 20-30 phút mỗi ngày để hấp thụ Vitamin tốt hơn

 
  • Thường xuyên thăm khám và bổ sung Vitamin D, Canxi cần thiết

Cha mẹ nên đặc biệt lưu ý tới tình trạng sức khỏe và cho con đi kiểm tra định kỳ. Điều này sẽ giúp cha mẹ phát hiện thiếu hụt sớm và bổ sung liều lượng Canxi, Vitamin D cần thiết, nhất là trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.

Trẻ dưới 6 tháng tuổi cần 300mg Canxi/ngày và 400IU Vitamin D/ngày. Trẻ từ 7-12 tháng tuổi cần 400mg Canxi/ngày và 400IU Vitamin D/ngày. 

  • Bổ sung bộ ba dưỡng chất quan trọng Canxi nano, Vitamin D3 và MK7

Canxi nano là dạng Canxi dễ hấp thụ nhất, với hiệu suất hấp thụ cao gấp 200 lần các loại Canxi thường khác. Do đó, đây là giải pháp lý tưởng cho trẻ đang bị thiếu hụt Canxi và còi xương. 

Ngoài ra, cơ thể người không thể hấp thụ 100% Canxi nếu thiếu hai dưỡng chất đi kèm quan trọng là Vitamin D3 và MK7. 

Vitamin D3 giúp dẫn truyền Canxi từ thành ruột vào máu. Còn MK7 giúp vận chuyển Canxi từ máu vào xương. Nhờ đó, Canxi tới được xương và làm chắc xương hiệu quả, giảm thiểu tình trạng còi xương. Bời vậy, muốn tránh còi xương cho bé, việc bổ sung đầy đủ bộ 3 chất này là điều bắt buộc phải làm. 

Canxi nano, Vitamin D3 và MK7 có mối quan hệ mật thiết với nhau

Để phòng còi xương thì việc bổ sung đầy đủ bộ 3 chất này là điều bắt buộc
 
  • Nuôi con bằng sữa mẹ và tránh cho con ăn dặm quá sớm 

6 tháng đầu đời là khoảng thời gian bé cần bú sữa mẹ hoàn toàn để phát triển toàn diện thể chất. Cho con ăn dặm quá sớm trong thời gian này có thể khiến trẻ bị rối loạn tiêu hóa, thiếu dinh dưỡng và dẫn tới thiếu Canxi, còi xương. 

  • Nơi ở của bé và mẹ cần thông thoáng, đón ánh nắng tự nhiên

Như đã đề cập trước đó, ánh nắng mặt trời là nguồn cung cấp Vitamin D tự nhiên tốt cho sức khỏe. Cha mẹ cần lưu ý thiết kế nơi ở có cửa sổ và không gian thoáng đãng để con nhỏ được phát triển tốt hơn. 

  • Mẹ và bé cần bổ sung liên tục thực phẩm giàu Canxi và Vitamin D trong bữa ăn hàng ngày 

Một chế độ ăn đủ đầy dinh dưỡng thiết yếu được xem là yếu tố quan trọng tiếp theo không thể bỏ qua khi nhắc đến các phương pháp cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho con nhỏ. Một số loại thực phẩm cần thiết gồm: rau cần, cà rốt, sữa đậu nành, trứng, sữa và chế phẩm từ sữa…

  • Bổ sung dầu mỡ, chất béo tốt khi chế biến món ăn cho trẻ 

Chất béo là dung môi hòa tan Vitamin D. Thiếu chất béo, cơ thể bé không thể hấp thụ đủ Vitamin D và dẫn tới kém hấp thu Canxi. Do đó, mỗi bữa ăn cha mẹ nên cho thêm 1 thìa dầu ăn loại dành riêng cho trẻ nhỏ để giúp trẻ có đủ dinh dưỡng cần thiết. 

4. Gợi ý địa chỉ khám và điều trị bệnh còi xương cấp cho trẻ

Ngay khi phát hiện trẻ nhỏ có các dấu hiệu của bệnh còi xương cấp, bố mẹ cần đưa con đến bệnh viện để được thăm khám và chẩn đoán tình trạng sức khỏe. Dưới đây là một số bệnh viện uy tín, nổi tiếng trong điều trị còi xương ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh mà ba mẹ có thể tham khảo:

bố mẹ đưa bé đi khám còi xương

Phát hiện còi xương cấp sớm bằng việc đưa bé đi khám thường xuyên
 

Khoa Dinh dưỡng tiết chế Bệnh Viện Nhi Trung Ương

Chuyên khoa dinh dưỡng nổi tiếng về nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp điều trị bệnh bằng cách xây dựng thực đơn dinh dưỡng phù hợp với từng tình trạng bệnh nhân. Các tiêu chuẩn này hầu hết phù hợp với thể trạng của trẻ nhỏ Việt Nam.

Thời gian khám: Bệnh viện hoạt động giờ hành chính từ thứ 2 đến thứ 6, thứ 7 làm việc bình thường nhưng một số dịch vụ không giống như ngày trong tuần.

  • Buổi sáng: 7h00 – 11h30 
  • Buổi chiều: Từ 13h30 – 16h30

Để tránh trường hợp xếp hàng dài chờ khám bệnh, bố mẹ nên đến sớm để lấy số hoặc ngoài giờ hành chính khám dịch vụ sẽ nhanh hơn, thời gian cụ thể là từ 6 đến 8 giờ.

Địa chỉ: 18/879 La Thành, quận Đống Đa, Hà Nội.

Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia

Viện dinh dưỡng chuyên nghiên cứu nhu cầu dinh dưỡng của người Việt Nam và đề xuất các biện pháp cải thiện và tăng cường sức khỏe, giúp phòng ngừa và chữa trị các bệnh dinh dưỡng. 

Với hơn 30 hoạt động phát triển và có hơn 20 đơn vị, Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia điều trị đa dạng các bệnh gồm: còi xương, suy dinh dưỡng, béo phì, rối loạn tiêu hóa, cơ thể chậm phát triển, các bệnh về xương khớp ở trẻ nhỏ…

Thời gian khám:

  • Từ thứ 2 – thứ 6

    • Sáng từ 8h00 – 11h30
    • Chiều từ 13h30 – 16h30
  • Thứ 7 và Chủ nhật: sáng từ 8h00 – 11h30

Bên cạnh đó, viện còn mở các lớp hướng dẫn dinh dưỡng cách chế biến thực phẩm bổ sung dưỡng chất thiết yếu phòng bệnh vào sáng thứ 7 và Chủ nhật mỗi tuần, từ 10 đến 10 giờ 45 phút.

Địa chỉ: Có 2 cơ sở chính hiện nay:

  • Cơ sở 1: 48B Tăng Bạt Hổ, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
  • Cơ sở 2: 91 Nguyễn Ngọc Vũ, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội

Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố

Bệnh viện cung cấp nhiều dịch vụ thăm khám sức khỏe dành cho trẻ nhỏ như: thăm khám và tư vấn dinh dưỡng trẻ mắc các bệnh còi xương, phẫu thuật và điều trị nội khoa, các bệnh về tim, tiêu hóa… Bệnh viện Nhi Đồng có không gian sạch sẽ, rộng thoáng và nhiều phòng bệnh dành cho bệnh nhi ở nhiều độ tuổi khác nhau. 

Thời gian khám: Tất cả các ngày trong tuần từ 6h - 21h mỗi ngày

Địa chỉ: 15 Võ Trần Chí, Tân Kiên, Bình Chánh, TP.HCM. 

Bệnh viện Chợ Rẫy

Bệnh viện đa khoa trung ương hàng đầu tại TP Hồ Chí Minh và nhận được tin tưởng của đông đảo bệnh nhân cả nước. Khoa nhi bệnh viện Chợ Rẫy là điểm đến đáng tin cậy của nhiều bậc phụ huynh có con nhỏ mắc bệnh về dinh dưỡng và còi xương ở trẻ nhỏ. 

Thời gian khám: Tất cả các ngày trong tuần vào tất cả các khung giờ.

Địa chỉ: 201B Nguyễn Chí Thanh, Phường 12, Quận 5, Hồ Chí Minh

Trung Tâm Dinh Dưỡng TP. HCM

Trung tâm có nhiệm vụ chính tổ chức và phối hợp thực hiện các hoạt động về dinh dưỡng cho trẻ nhỏ tại địa phương, nhằm nâng cao kiến thức về dinh dưỡng ở trẻ nhỏ cho các bậc phụ huynh. 

Thời gian khám:

  • Thứ 2 - thứ 6: 7h30 - 19h30
  • Thứ 7: 7h30 - 11h30, 15h30 - 19h30 
  • Chủ nhật: 7h30 - 11h30

Địa chỉ: 180 Lê Văn Sỹ, Phường 10, Phường 10 Phú Nhuận Hồ Chí Minh

Bệnh viện Vinmec

Bệnh viện nổi tiếng với chính sách chăm sóc sức khỏe và không gian thăm khám hiện đại, khang trang, tạo cảm giác thoải mái cho trẻ nhỏ nhờ thiết kế không gian sinh động nhiều màu sắc. 

Các bệnh lý chữa trị tại Vinmec được ba mẹ tin tưởng gồm tư vấn dinh dưỡng, trị bệnh còi xương, tâm lý nhi, bệnh nội tiết tố và các bệnh thận… Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ đảm bảo con yêu cảm thấy thoải mái nhất trong quá trình điều trị bệnh tại đây.

Thời gian khám: Mở cửa cả ngày vào tất cả các ngày trong tuần.

Địa chỉ: 208 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường 22, Bình Thạnh, Hồ Chí Minh.

Mong rằng các vị phụ huynh có thể áp dụng những kiến thức này để chăm sóc con khỏe mạnh và phát triển toàn diện nhất. Bệnh còi xương cấp là một trong số những chứng bệnh mà trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh rất dễ gặp phải, chúc bạn đọc có được những kiến thức bổ ích để có đầy đủ lộ trình chăm sóc bé nhà một cách tốt nhất nhé.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Thuốc tăng chiều cao Vipteen giúp tăng chiều cao tối đa cho tuổi dậy thì 10 - 18 tuổi. Tìm hiểu mọi thông tin về thuốc...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG

    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI