[Hỏi-đáp] Thiếu Canxi nên ăn uống gì để tránh cho cơ thể bị suy kiệt nghiêm trọng?

319

Con bị rụng tóc vành khăn, giật mình khi ngủ, ra mồ hôi trộm… là những biểu hiện thường thấy khi thiếu Canxi. Vậy thiếu Canxi nên ăn uống gì để mẹ và bé luôn khỏe mạnh? Những giải đáp của bác sĩ sau đây sẽ giúp mẹ trả lời.


Chị Thu Thủy ở Gò Vấp băn khoăn:
Bé Bông 6 tháng tuổi nhà em bị rụng tóc hình vành khăn. Thời gian gần đây bé thường xuyên cáu gắt, ọc sữa, ra mồ hôi trộm và dễ giật mình khi ngủ. Cân nặng và chiều cao của bé cũng không tăng nhiều. Còn em luôn cảm thấy đau nhiều ở vùng lưng, khớp, vai. Sau khi thăm hỏi và tìm hiểu trên internet thì em được biết đây là biểu hiện khi thiếu Canxi. Vậy thiếu Canxi nên ăn uống gì để bổ sung cho cả mẹ và bé? Cảm ơn bác sĩ”

Bác sĩ trả lời: Chào bạn, thiếu Canxi là tình trạng có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ nhỏ. Nếu để lâu dài sẽ gây những ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Bạn có thể bổ sung Canxi bằng nhiều cách khác nhau, hãy lựa chọn cách để cơ thể hấp thu được lượng Canxi tối đa nhất.

1. Tác hại nghiêm trọng khi cơ thể thiếu Canxi

Thiếu canxi ở trẻ


Canxi là thành phần chính của xương và tham gia vào hầu hết mọi hoạt động của cơ thể. Thiếu Canxi sẽ dẫn đến các tác hại vô cùng nghiêm trọng như loãng xương, răng dễ bị sâu, móng tay dễ gãy, co rút cơ bắp, hay giật mình khi ngủ, cơ thể mệt mỏi và kinh nguyệt không đều ở phụ nữ.

Với trẻ em trong giai đoạn dưới 1 tuổi, Canxi có vai trò rất quan trọng trong việc quyết định độ cứng cáp của khung xương, phát triển chiều cao và sự phát triển toàn diện của cơ thể. Vì thế nếu không cung cấp đủ Canxi sẽ dẫn đến còi xương, chậm lớn, ảnh hưởng đến sự phát triển trong tương lai.

2. Nên bổ sung Canxi như thế nào?

2.1. Lượng Canxi nên bổ sung

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều chế phẩm bổ sung Canxi. Các mẹ nên lưu ý tới thành phần bổ sung và lượng Canxi nguyên tố trong từng sản phẩm. Có 4 loại Canxi phổ biến nhất là:

  • Canxi carbonate (40% Canxi nguyên tố)
  • Canxi citrate (21% Canxi nguyên tố)
  • Canxi gluconate (9% Canxi nguyên tố)
  • Canxi lactate (13% Canxi nguyên tố).

Trong đó, hai loại Canxi được các bác sĩ khuyến cáo nên bổ sung thường xuyên là Canxi carbonate và Canxi citrate. Vì chúng có nhiều Canxi nguyên tố và dễ dàng hòa tan và hấp thu qua thành dạ dày. Mẹ nên dùng các sản phẩm này trong hoặc sau bữa ăn vì axit dạ dày sẽ làm chúng được hấp thu tốt hơn.

Đặc biệt, mẹ nên bổ sung Canxi nano. Bởi Canxi được bào chế bằng công nghệ nano hiện đại sẽ có kích thước phân tử siêu nhỏ. Do đó, Canxi nano được cơ thể hấp thu dễ dàng hơn, thẩm thấu hoàn toàn qua thành ruột đi vào máu. Canxi nano làm tăng khả năng hấp thu của cơ thể lên gấp 200 lần so với Canxi thông thường, không gây ra tình trạng táo bón, nóng trong người...

2.2. Hàm lượng Canxi cần bổ sung

Theo thống kê của WHO, ở mỗi độ tuổi khác nhau thì lượng Canxi cần thiết cũng khác nhau.

Độ tuổi Lượng Canxi cần thiết cho 1 ngày
Trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi 200mg
Trẻ sơ sinh 6 đến 12 tháng tuổi 260mg
Từ 1-3 tuổi 700mg
Từ 4-8 tuổi 1.000mg
Từ 9- 13 tuổi 1.300mg
Từ 14- 18 tuổi 1.300mg
Từ 14- 18 tuổi mang thai/ cho con bú 1.300mg
Từ 19- 30 tuổi 1.000mg
Từ 31- 50 tuổi 1.000mg
Từ 51- 70 tuổi 1.200mg
Trên 71 tuổi 1.200mg
Từ 19 - 50 tuổi mang thai / cho con bú 1.000mg


Như vậy, trẻ em từ 0-6 tháng tuổi cần 200mg/ngày, phụ nữ mang thai cần 1.000mg/ngày. Lượng Canxi bổ sung phải cân đối theo sự hướng dẫn của bác sĩ để tránh trường hợp thiếu hay thừa Canxi. Cả hai tình trạng này đều nguy hiểm cho sức khỏe của bà mẹ và trẻ sơ sinh.

Nếu thiếu Canxi, bà mẹ sẽ gặp các tình trạng đau lưng, đau khớp, đau vai, nặng hơn là bị loãng xương khi bước vào tuổi mãn kinh. Trẻ sơ sinh sẽ thường xuyên quấy khóc, hay vặn mình, ọc sữa, tóc rụng thành đường vành khăn sau gáy. Trường hợp nặng có thể gây co thắt thanh quản, ngưng thở, suy tim.

Nếu thừa Canxi, bà mẹ sẽ gặp phải tình trạng táo bón, hay đi tiểu, nhức đầu, chán ăn. Ở trẻ em, lượng Canxi thừa làm cứng xương sớm, gây khó khăn cho việc phát triển, khiến trẻ bị lùn hoặc ngừng phát triển chiều cao khi trẻ còn ở độ tuổi dậy thì.

2.3. Bổ sung Canxi kèm các dưỡng chất và MK7

Để cơ thể có thể hấp thu trọn vẹn lượng Canxi cung cấp, bà mẹ và trẻ sơ sinh cần được bổ sung thêm các dưỡng chất khác như Vitamin D3, MK7, Kẽm, Magie,…

  • Vitamin D3 được ví như “người dẫn đường” của Canxi. Vitamin D3 giúp cân bằng nồng độ Canxi trong máu và hấp thu Canxi từ thành ruột vào máu. Không có Vitamin D3, Canxi tồn trọng trong thành ruột, gây ra tình trạng phân vón cục và táo bón.
  • MK7 có tác dụng vận chuyển Canxi từ máu đến xương, giúp Canxi gắn chắc vào xương. Không để Canxi dư thừa ở ngoài, ngăn ngừa xuất huyết và chảy máu.
  • Canxi nano, Vitamin D3,  MK7 có vai trò mật thiết với nhau. Canxi trong thành ruột được Vitamin D3 hấp thu vào máu, MK7 đưa Canxi từ máu vào xương. Vì thế, xương sẽ nhận được lượng Canxi tối đa để chắc khỏe, phát triển.
  • Magie rất cần thiết cho việc chuyển hóa hoạt động của xương, cơ bắp và mô thần kinh. Khoáng chất này còn giúp cơ thể khỏe mạnh, chống mệt mỏi và ngăn ngừa Canxi lắng đọng ở thận. Kẽm kích thích thích tổng hợp collagen, hình thành xương, làm giảm quá trình thoái hóa xương và chậm hóa quá trình sản xuất tế bào hủy xương.

3. Thiếu Canxi nên ăn uống gì?

3.1. Thiếu Canxi nên uống sữa gì?

Sữa là một thực phẩm bổ sung Canxi tốt cho cơ thể và rất dễ uống. Có nhiều loại sữa giàu Canxi như sữa bò, sữa dê, sữa chua, phô mai, sữa đậu nành, sữa hạt óc chó,… Nếu uống 1 cốc sữa mỗi ngày bạn đã cung cấp cho cơ thể từ 27-35% nhu cầu Canxi cần thiết.

3.2. Thực phẩm giàu Canxi cho bé

Trong giai đoạn đầu đời, để tăng sức đề kháng và tránh tình trạng thiếu Canxi, trẻ phải được bú mẹ sớm. Bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 4-6 tháng đầu và kéo dài đến 18-24 tháng. Với những trẻ đã ăn dặm, chế độ dinh dưỡng cho trẻ cũng cực kỳ quan trọng. Các loại thực phẩm giàu Canxi mà cha mẹ nên bổ sung cho trẻ như 

  • Sữa, các chế phẩm từ sữa (phô mai, sữa chua,..), sữa tươi, sữa nguyên kem 
  • Các loại rau lá có màu xanh đậm để bổ sung Vitamin, chất xơ
  • Bột ngũ cốc có chứa hàm lượng các vitamin A, vitamin D,chất xơ… đồng thời cũng giúp ích cho việc bổ sung thêm lượng canxi cần thiết cho cơ thể.
  • Yến mạch là loại ngũ cốc có chứa hàm lượng Canxi cao nhất, gấp nhiều lần so với gạo. Thường xuyên cho bé ăn cháo yến mạch sẽ giúp ích rất nhiều trong việc phòng chống thiếu Canxi.
  • Sinh tố dâu tây, nước cam ép… bổ sung Vitamin A, C, B, kali, Canxi… tự nhiên kèm nước, khoáng chất, chất xơ.
  • ...

3.3. Thực phẩm bổ sung Canxi cho người lớn

Đối với bà mẹ đang cho con bú, mỗi ngày có khoảng 200 – 300mg Canxi tiết vào sữa, gây mất từ 3-5% khối lượng xương. Mẹ nên bổ sung:

  • Hải sản: tôm đồng, cua đồng, cá chạch, sò, nghêu,....
  • Rau xanh: rau cải ngọt, cải xoăn, súp lơ, rau dền, rong biển,...
  • Các loại đậu: đậu phụ, đậu tây, đậu cô ve, 
  • Các loại hạt: hạt hạnh nhân, hạt mè, hạt hướng dương
  • Hoa quả: dâu, mít, kiwi, quýt, cam, me,...

Bên cạnh việc đó, các bà mẹ có thể chọn các thực phẩm chức năng có chứa Canxi. Tuy nhiên, lượng Canxi bổ sung vào cơ thể chỉ nên dừng ở mức 1.000mg/ ngày, các mẹ cần nghe theo sự hướng dẫn của bác sĩ có chuyên môn.

Với nam nữ trưởng thành và người già, các loại thực phẩm có chứa nhiều Canxi có thể bổ sung trong bữa ăn hằng ngày như bông cải xanh, cải xoăn, đậu nành, quả sung sấy khô, quả cam, cá mòi, cá hồi, các chế phẩm làm từ sữa, tảo biển,…. 

Bên cạnh đó cần bổ sung các thực phẩm giàu magie như các loại rau xanh đậm, cacao, bơ, chuối,… để cơ thể hấp thụ Canxi tốt hơn.

3.4. Đảm bảo lượng Vitamin D và các khoáng chất cần thiết

Tắm nắng cho trẻ thiếu Canxi


Vitamin D rất quan trọng trong việc hấp thu Canxi của cơ thể. Nếu không có Vitamin D, chỉ có 10 –15% lượng Canxi trong chế độ ăn uống và khoảng 60% phốt pho được hấp thu.

Mẹ và bé nên thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng mặt trời buổi sáng sớm từ 10-15 phút hoặc các thực phẩm chức năng bổ sung Canxi kèm Vitamin D. Nên uống các loại thực phẩm chức năng này vào buổi sáng hoặc trưa, tránh uống vào buổi tối gây tình trạng mất ngủ.

Các loại thực phẩm như cá mòi, cá ngừ, trứng, rau chân vịt… có hàm lượng Canxi và Vitamin D khá cao. Mẹ nên bổ sung thường xuyên vào chế độ ăn của cả mẹ và bé hàng tuần.

4. Cắt giảm những chất có khả năng ức chế quá trình hấp thụ Canxi của cơ thể

Ngoài những thực phẩm bổ sung Canxi thì cũng có những thực phẩm “ngăn cản” cơ thể hấp thu Canxi. Mẹ nên tránh những thực phẩm này, đó là

  • Protein, Phospho, axit béo: giảm tỷ lệ hấp thu Canxi. Nhiều photpho còn làm lắng đọng với canxi tạo thành muối không hòa tan.
  • Cafein: làm tăng bài tiết Canxi và làm giảm tỷ lệ hấp thu Canxi. Cafein có nhiều trong cafe, đồ uống có ga.
  • Rượu: giảm tỷ lệ hấp thu Canxi ở ruột, gây ức chế enzym chuyển hóa Vitamin D trong gan.
  • Nicotin: làm tăng lượng Canxi đào thải qua nước tiểu. Nicotin có nhiều trong thuốc lá, khói thuốc. 
  • Axit fitic làm ngăn cản quá trình đồng hóa canxi, vì vậy canxi từ đường tiêu hóa không thể được hấp thu vào máu. Acid fitic gây trở ngại cho việc hấp thu nhiều loại khoáng như Canxi, Photpho, Kẽm và Sắt. Việc hấp thu kém các chất khoáng vi lượng này có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, thiếu máu, loãng xương.
  • Canxi làm cản trở khả năng hấp thụ sắt. Sắt là dưỡng chất rất khó hấp thu và sẽ bị Canxi cản trở đem nếu bổ sung cùng lúc. Vì vậy, các mẹ cũng không nên uống chung Sắt và Canxi cùng lúc với nhau.

Với những gợi ý trên, mẹ đã có câu trả lời cho việc thiếu Canxi nên ăn uống gì và nên hạn chế điều gì. Các mẹ cũng nên bổ sung Canxi dạng nano, kèm Vitamin D3, MK7, Kẽm, Magie… để cơ thể có đầy đủ dinh dưỡng để phát triển, ngăn ngừa bệnh tật.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Giúp tăng chiều cao và phát triển trí não cho trẻ, giúp xương và răng chắc khỏe, giúp cải thiện tình trạng còi xương;...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG
    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI