Những biểu hiện cho thấy trẻ suy dinh dưỡng nặng và 10 phương án điều trị

452

Suy dinh dưỡng là căn bệnh vô cùng nguy hiểm các phụ huynh cần chú ý để gây ra tình trạng trẻ suy dinh dưỡng nặng. Biểu hiện và phương pháp điều trị cho trẻ bị suy dinh dưỡng nặng thế nào, hãy tham khảo ngay trong bài viết dưới đây nhé. 

1. Biểu hiện trẻ suy dinh dưỡng nặng

biểu hiện suy dinh dưỡng là chán ăn

Biểu hiện trẻ bị suy dinh dưỡng nặng đó là tình trạng chán ăn
 

Suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ là tình trạng cơ thể không nhận được đầy đủ chất dinh dưỡng dẫn đến sức khỏe yếu kém, trẻ nhỏ chậm phát triển. Tình trạng suy dinh dưỡng sẽ nghiêm trọng hơn theo thời gian và biểu hiện ngày càng rõ ràng.

Khi bị suy dinh dưỡng nhẹ trẻ thường có các biểu hiện như:

  • Lười ăn, chán ăn.
  • Hay khóc đêm, khó ngủ.
  • Rụng tóc vành khăn.
  • Cân nặng và chiều cao thấp hơn so với lứa tuổi.
  • Chậm biết bò, biết đi.
  • Cân nặng và chiều cao tăng chậm, hoặc ngưng tăng trong vài tháng liên tiếp.

Khi suy dinh dưỡng thể nặng, mẹ sẽ nhận thấy những biểu hiện nghiêm trọng hơn. Đó là:

1.1. Biểu hiện suy dinh dưỡng nặng thể phù

  • Mặt tròn trịa trong khi chân tay khẳng khiu.
  • Trương lực cơ yếu ớt.
  • Rối loạn sắc tố da.
  • Thiếu máu gan to.
  • Giảm đạm máu.

Suy dinh dưỡng thể phù nếu không điều trị kịp kịp thời có thể dẫn đến phù thũng vùng mắt, chân tay rồi kéo đến toàn thân gây ra các triệu chứng tràn dịch màng bụng, màng tinh hoàn…

Các cơ quan khác như xương, gan, tim, ruột, tụy, não, răng, tóc… đều có thể bị ảnh hưởng. Trẻ bị suy dinh dưỡng thể phù có nguy cơ tử vong cao nếu không điều trị kịp thời.

1.2. Biểu hiện suy dinh dưỡng nặng thể gầy đét

biểu hiện suy dinh dưỡng nặng đó là rối loạn tiêu hóa

Biểu hiện gây ra suy dinh dưỡng nặng đó là tình trạng rối loạn tiêu hóa
 
  • Cân nặng dưới 60% so với tiêu chuẩn về độ tuổi và giới tính được WHO đưa ra
  • Chân tay khẳng khiu, yếu ớt
  • Trẻ chán ăn, bỏ ăn
  • Trẻ có rối loạn tiêu hóa
  • Trẻ gầy trơ xương vẻ mặt như cụ già do mất lớp mỡ dưới da mặt, bụng, mông 
  • Da xanh xao và nhão
  • Chân tay lạnh bất thường, hô hấp yếu 
  • Cân nặng sụt giảm không kiểm soát, nhiều tháng liền không có dấu hiệu tăng cần
  • Trẻ thường xuyên mắc các bệnh nhiễm trùng, nhiễm khuẩn

1.3. Biểu hiện suy dinh dưỡng nặng thể phối hợp



Suy dinh dưỡng nặng khiến trẻ dễ cảm cúm
 
  • Cân nặng dưới 60% so với tiêu chuẩn về độ tuổi và giới tính được WHO đưa ra
  • Nhiều tháng liền không có dấu hiệu tăng cân và chiều cao hoặc tăng rất chậm
  • Có thể bị rối loạn sắc tố da
  • Giảm đạm máu
  • Cơ lực yếu ớt
  • Thường xuyên mắc các bệnh cảm cúm hay nhiễm trùng, nhiễm khuẩn
  • Chán ăn, lười vận động. 

2. Cách chăm sóc khi trẻ suy dinh dưỡng nặng

chăm sóc khi trẻ suy dinh dưỡng nặng bằng cách tiêm chủng thường xuyên

Cần đưa bé đi tiêm chủng thường xuyên để phòng tránh bệnh suy dinh dưỡng
 

Tình trạng suy dinh dưỡng nặng cần được nhanh chóng khắc phục để hạn chế sự ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Bố mẹ hãy thực hiện ngay các biện pháp sau đây.

2.1. Cho trẻ đi khám để được chẩn đoán chính xác bệnh tình

Ngay khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu suy dinh dưỡng, phụ huynh cần đưa trẻ đi làm các xét nghiệm máu, xét nghiệm tóc, móng tay, chọc sinh tiết để chẩn đoán tình trạng suy dinh dưỡng. Qua đó, cần xác định lý do trẻ bị suy dinh dưỡng để đưa ra các phương án điều trị kịp thời. 

Một số bệnh viện uy tín mà phụ huynh nên đưa bé đi khám như Bệnh viện Nhi Đồng, bệnh viện Nhi trung ương, Bệnh viện Bạch Mai vv… 

2.2. Tiêm chủng đầy đủ, chữa bệnh cho trẻ kịp thời

Trẻ mắc các bệnh lý như nhiễm trùng máu, nhiễm trùng đường ruột, sốt cao, sởi, đậu mùa đều có nguy cơ bị suy dinh dưỡng do các vi khuẩn có hại xâm nhập làm sức đề kháng bị giảm sút, cơ thể kém hấp thụ dẫn đến thiếu chất.

Vì vậy mẹ cần chú ý cho bé đi tiêm phòng đầy đủ, đúng thời gian để tăng cường sức đề kháng cũng như phòng tránh sự xâm nhập của các vi khuẩn có hại gây bệnh. 

2.3. Cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu

Cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu

Bé cần cho con bú 6 tháng đầu để hạn chế nguy cơ còi xương
 

Theo các nghiên cứu, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng an toàn và tốt nhất cho trẻ sơ sinh. Vì vậy trong 6 tháng đầu tiên mẹ chỉ nên cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ để cơ thể được bổ sung dưỡng chất và tăng sức đề kháng tốt nhất.

Tuy nhiên trong trường hợp mẹ bị thiếu sữa thì có thể cho bé dùng các loại sữa ngoài nhưng nên sử dụng loại sữa phù hợp với độ tuổi của bé để đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Tốt nhất mẹ nên xin chỉ định từ bác sĩ để được hướng dẫn các phương pháp bổ sung dinh dưỡng cho trẻ an toàn và hiệu quả. 

2.4. Chú ý chế độ dinh dưỡng của mẹ cho con bú

Trong những năm tháng đầu đời, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ nhỏ. Vì vậy chỉ khi trong sữa mẹ có đủ dưỡng chất thì bé mới được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng.

Do đó, mẹ hãy tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu dinh dưỡng, đa dạng món ăn, không kiêng khem quá mức. Đồng thời không sử dụng rượu bia, thuốc lá. Hạn chế các thực phẩm có thể gây dị ứng như cá, cua, lạc, đậu tương...

2.5. Bổ sung đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho trẻ

Khi trẻ đến tuổi ăn dặm, mẹ có thể bổ sung chất dinh dưỡng bằng các thực phẩm hằng ngày kết hợp các loại thuốc uống bổ sung Canxi, Vitamin. Để lựa chọn loại thực phẩm và loại thuốc phù hợp, mẹ hãy đưa bé đi khám bác sĩ và làm theo theo chỉ định của bác sĩ. 

2.6. Phục hồi tình trạng mất nước của trẻ

cho trẻ uống nước đầy đủ

Nước đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể nên cần bổ sung cho trẻ đầy đủ
 

Cơ thể người chiếm đến 70% là nước, vì vậy thiếu nước khiến các cơ quan trong cơ thể hoạt động kém hiệu quả, làm giảm khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng và có thể dẫn đến một số bệnh nguy hiểm như sỏi thận, rối loạn tiêu hoá vv… Vì vậy cung cấp đủ nước cho trẻ là việc làm rất cần thiết. 

  • Với trẻ sơ sinh, mẹ hãy cho bé bú đủ cữ và đủ số lần trong ngày. Bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ và không nên uống thêm nước bởi 88% thành phần của sữa mẹ là nước và lượng nước này đã đủ đáp ứng nhu cầu của trẻ. 
  • Với trẻ trên 6 tháng tuổi, lượng nước uống sẽ tùy thuộc vào số cân nặng của trẻ. Để biết lượng nước cụ thể, mẹ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

2.7. Ủ ấm cho trẻ về đêm (tránh trẻ bị hạ thân nhiệt)

Mẹ cần phải chú ý giữ ấm cho bé, tránh trường hợp trẻ bị hạ thân nhiệt dễ mắc các bệnh cảm cúm hơn. Tốt nhất nên giữ bé trong phòng ấm, không dùng điều hoà hay máy lạnh về đêm vì có thể khiến da bé bị khô.

Tuy nhiên mẹ cũng không nên mặc cho bé quá nhiều lớn vì khiến bé có thể khó vận động, khó chịu, ra nhiều mồ hôi cũng có thể gây một số bệnh không tốt. 

2.8. Chú ý vệ sinh da cho trẻ sạch sẽ

Bé có thể rất mắc bệnh nếu da dẻ kém sạch sẽ. Đặc biệt vùng da hai cánh tay là nơi thường dễ bị lộ ra nhất, bé có thể bị dính các vi khuẩn có hại sau đó đưa lên mắt, miệng khiến chúng có cơ hội gây bệnh.

Vậy nên phụ huynh nên hạn chế cho bé chạm vào các vật lạ, bẩn đồng thời thường xuyên vệ sinh tay chân, mặt mũi để cơ thể bé sạch sẽ thoải mái hơn và ngăn ngừa vi khuẩn lại gần.

2.9. Không cho trẻ bú bình (uống sữa ngoài có thể dùng thìa, cốc)

Vòi ty bình sữa là nơi có thể chứa rất nhiều vi khuẩn có hại nếu không biết cách vệ sinh sạch sẽ. Chưa kể nếu chọn bình ti kém chất lượng thì các chất có trong núm ti có thể gây hại cho sức khỏe của trẻ nhỏ. Vì vậy phụ huynh nên ưu tiên cho bé sử dụng thìa, cốc khi uống sữa.

Nếu trường hợp bé còn nhỏ muốn dùng bình ty nên lựa chọn loại bình sữa chất lượng, thường xuyên khử trùng và rửa sạch núm ty trước khi cho bé sử dụng để đảm bảo an toàn. 

2.10. Phòng ở thoáng mát, đầy đủ ánh sáng vào mùa hè

Nên cho bé ở trong các phòng thoáng mát, có đầy đủ ánh sáng để bé được hấp thụ lượng Vitamin D có trong ánh sáng mặt trời. Vitamin D sẽ giúp bé hấp thụ Canxi tốt hơn, tăng cường sức đề kháng cho trẻ khoẻ mạnh cứng cáp hơn. 

3. Thực đơn dinh dưỡng cho trẻ suy dinh dưỡng nặng

Thực đơn dinh dưỡng cho trẻ suy dinh dưỡng nặng

Mẹ cần bổ sung thực đơn dinh dưỡng đầy đủ mỗi ngày
 

3.1. Nguyên tắc xây dựng thực đơn cho trẻ suy dinh dưỡng nặng

  • Cho bé ăn đầy đủ và cân đối 4 nhóm chất: tinh bột, chất đạm, chất béo, chất xơ để bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. 
  • Đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng của trẻ theo từng giai đoạn. 
  • Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm giúp phòng tránh tình trạng bé mắc các bệnh về hệ tiêu hóa, đường ruột. 
  • Bổ sung dầu mỡ, tuy nhiên không nên cho bé ăn quá nhiều vì có thể gây rối loạn tiêu hóa, đau dạ dày vv...
  • Bổ sung độ đậm năng lượng, tăng dần calo và protein giúp bé khỏe mạnh và cao lớn hơn. 
  • Thức ăn cần có độ đặc nhất định, cho trẻ ăn từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều để cơ thể được thích ứng dần. 
  • Tăng độ hoà tan của các loại thức ăn bổ sung để cơ thể hấp thụ tốt hơn. 
  • Chia làm nhiều bữa ăn nhỏ đồng thời luôn cung cấp năng lượng cho bé hoạt động suốt ngày dài và giúp trẻ không bị đói.

3.2. Gợi ý thực đơn cho trẻ suy dinh dưỡng nặng

cháo bổ sung dinh dưỡng

Gợi ý món cháo dinh dưỡng cho bé mẹ nên quan tâm
 

Mẹ có thể tham khảo thực đơn trong 1 ngày của bé sau đây để có thêm gợi ý xây dựng thực đơn phù hợp với bé.

Thực đơn cho trẻ ăn dặm

  • 6h: Dùng sữa mẹ.
  • 9H: Cháo thịt lợn rau ngót ( đã được nấu chín, xay nhuyễn).
  • 10h: ⅓ quả chuối.
  • 11h: Bú mẹ.
  • 14h: Bột ăn dặm nấu cùng bí ngô đã được nghiền nhuyễn.
  • 16h: Nước cam.
  • 18: Bú mẹ.

Thực đơn dinh dưỡng cho trẻ lớn

  • Sáng: Cháo cá ngừ rau ngót, sữa.
  • Bữa phụ sáng: Táo.
  • Trưa: Đậu hũ nhồi thịt sốt cà, canh rau dền nấu tôm, thịt xào rau củ, dâu tây.
  • Bữa phụ trưa: Nước cam, chuối.
  • Bữa tối: Cá kho tiêu, canh xương hầm khoai tây cà rốt, đậu côve xào, lê.
  • Trước khi đi ngủ: 1 ly sữa tươi. 

Với những thông tin trên đây hy vọng đã giúp mẹ có thêm phương pháp điều trị và phòng tránh tình trạng trẻ suy dinh dưỡng nặng hiệu quả. Bên cạnh đó mẹ đừng quên bổ sung đầy đủ các dưỡng chất khác để tăng cường sức đề kháng cho bé nhé.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Thuốc tăng chiều cao Vipteen giúp tăng chiều cao tối đa cho tuổi dậy thì 10 - 18 tuổi. Tìm hiểu mọi thông tin về thuốc...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG

    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI