Trẻ bị chân vòng kiềng - Nguyên nhân và cách chữa

59

Trẻ bị chân vòng kiềng thường khiến các mẹ vô cùng lo lắng vì những ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sức khỏe của bé sau khi trưởng thành. Vậy, nguyên nhân khiến trẻ bị chân vòng kiềng và gì và cách điều trị ra sao? Bài viết này sẽ giúp mẹ giải đáp những thắc mắc đó.

1. Tình trạng trẻ bị chân vòng kiềng ở Việt Nam

Tình trạng trẻ bị chân vòng kiềng

Tình trạng trẻ bị chân vòng kiềng tại Việt Nam ngày càng gia tăng
 

Chân vòng kiềng là gì? Chân vòng kiềng là hiện tượng cấu trúc xương chân không được thẳng như bình thường. Thay vào đó, hai đầu gối của trẻ có xu hướng đẩy ra xa nhau so với trục thẳng đứng của cơ thể trong khi hai mắt cá lại chụm lại gần nhau. Tình trạng này tạo ra một khoảng hở bất thường giữa hai chân có hình giống như chữ O khi bé đứng thẳng.

Chân vòng kiềng không những gây dáng đi xấu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sự tự tin của trẻ mà còn gây ra các nguy cơ về xương khớp nếu không được điều trị kịp thời.

Các thống kê cho thấy, có đến 30% trẻ em tại châu Á bị chân vòng kiềng, con số này cao hơn một chút khi khảo sát trẻ em tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải lúc nào chân vòng kiềng ở trẻ cũng cần điều trị. 

Ở những trẻ nhỏ hơn 6 tháng tuổi, tình trạng chân vòng kiềng thường do các nguyên nhân sinh lý và sẽ dần dần được khắc phục khi trẻ lớn lên. Trẻ bị chân vòng kiềng sẽ thực sự đáng lo khi kéo dài đến trên 5 tuổi. Lúc này, mẹ nên cân nhắc cho bé đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị càng sớm càng tốt.

2. Cách nhận biết trẻ bị chân vòng kiềng

Cách kiểm tra trẻ bị chân vòng kiềng không

Cách kiểm tra trẻ bị chân vòng kiềng không
 

2.1. Dấu hiệu trẻ bị chân vòng kiềng

Mẹ có thể nhận biết tình trạng trẻ bị chân vòng kiềng dựa vào những dấu hiệu bằng mắt dưới đây:

  • Dáng đi của bé lắc lư
  • Hai chân vòng ra phía ngoài, bé dễ bị ngã do mất cân bằng 
  • Trẻ có dấu hiệu còi xương, thấp bé còi cọc hơn những trẻ cùng độ tuổi

2.2. Cách kiểm tra trẻ có bị chân vòng kiềng tại nhà

Nếu nghi ngờ bé đang bị chân vòng kiềng, mẹ có thể thử kiểm tra bằng các biện pháp sau:

  • Kiểm tra bằng thước

Đầu tiên, mẹ để bé nằm thẳng, đặt hai mắt cá chân sát vào nhau. Sau đó dùng thước để xác định khoảng cách giữa 2 cầu lồi ở đùi sau. Nếu khoảng cách này vượt quá 10 cm thì rất có thể bé đang gặp phải tình trạng chân vòng kiềng.

  • Kiểm tra bằng khoảng bề rộng ngón tay

Nếu không tiện dùng thước mẹ có thể sử dụng bề rộng của các ngón tay làm tiêu chuẩn. 

Mẹ để bé nằm thẳng trên sàn và đặt hai mắt cá chân sát vào nhau. Sau đó dùng 2 ngón tay của mẹ khép lại và đặt vào khoảng hở giữa hai gối của con.

Nếu khoảng cách này nhỏ hơn bề rộng của hai ngón tay thì mẹ có thể hoàn toàn yên tâm vì con không bị chân vòng kiềng. Trường hợp, khoảng rộng lớn hơn bề rộng 3 ngón tay thì mẹ cần cho bé đến các cơ sở y tế để được bác sỹ thăm khám cụ thể.

3. Cần làm gì khi thấy trẻ có dấu hiệu bị chân vòng kiềng?

Khi phát hiện trẻ bị chân vòng kiềng, mẹ không nên tự chữa tại nhà theo kinh nghiệm dân gian. Việc làm này có thể làm lỡ mất giai đoạn vàng cho hiệu quả điều trị tốt nhất. Cho bé đến các cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị là sự lựa chọn tốt nhất.

Dựa trên các triệu chứng lâm sàng và kết quả kiểm tra cận lâm sàng, các bác sỹ đưa ra kết luận chính xác về mức độ vòng kiềng của bé.

3.1. Triệu chứng lâm sàng

  • Khi bé đứng thẳng, hai mắt cá chân chạm vào nhau nhưng hai đầu gối lại lại vòng ra ngoài tạo ra khoảng hở giống như hình chữ O
  • Chân không đối xứng, một chân thẳng nhưng một chân lại cong
  • Thăm khám khoảng cách hai lồi cầu đùi sau trong tư thế như trên vượt quá 10 cm 

3.2. Cận lâm sàng

Chụp x-quang kiểm tra trẻ có bị chân vòng kiềng không

Chụp x-quang kiểm tra trẻ có bị chân vòng kiềng không
 
  • Chụp X-quang: Thông qua hình ảnh phim chụp, các bác sỹ sẽ xác định được độ xoắn của xương chày từ đó biết được mức độ tiến triển của bệnh
  • Xét nghiệm định lượng Canxi: Là một loại xét nghiệm có tính chất loại trừ nguyên nhân gây chân vòng kiềng là do thiếu Canxi
  • Xét nghiệm Metaphyseo – Diaphyseal Angle: Dùng để phân biệt chân vòng kiềng do bệnh Blount gây ra.

4. Nguyên nhân khiến trẻ bị chân vòng kiềng

Các kết quả khảo sát và thống kê cho thấy, có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng chân vòng kiềng ở trẻ. Dưới đây là một các nguyên nhân có tỉ lệ cao nhất:

  • Di truyền

Số liệu khảo sát cho thấy, nếu bố mẹ bị chân vòng kiềng thì tỉ lệ trẻ bị chân vòng kiềng cao hơn so với trẻ có bố mẹ không bị. Tình trạng này có thể do ảnh hưởng từ sự di truyền kết cấu xương yếu khiến chân bị cong khi phải nâng đỡ cơ thể.

  • Còi xương

Hai chân là giá đỡ của toàn bộ cơ thể. Ở trẻ bị còi xương, cấu trúc xương 2 chân yếu, khả năng chịu lực kém khiến chân dễ bị cong trong quá trình trẻ tập đi.

  • Thiếu Canxi và Vitamin D

Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ bị chân vòng kiềng. Thiếu hụt Vitamin D khiến cơ thể trẻ không hấp thụ được Canxi dẫn đến thiếu Canxi. Hậu quả là trẻ bị còi xương, độ chắc khỏe của chân giảm khiến chân dễ bị cong khi phải nâng đỡ toàn bộ trọng lượng cơ thể.

  • Thừa cân

Thừa cân khiến phần chân của bé phải chịu nhiều áp lực. Khi các khớp xương còn chưa liên kết với nhau một cách chắc chắn, khả năng giữ thăng bằng cơ thể chưa tốt gây ra những sai lệch trong định hướng hình dạng chân dẫn đến trẻ bị chân vòng kiềng

  • Bị bế sai tư thế

Thói quen bế cắp trẻ ở một bên hông cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng chân vòng kiềng ở trẻ. Tư thế bế này khiến cho phần đùi và cẳng chân bị kéo xa ra trong khi hai bàn chân có xu hướng quắp chặt lấy hông người bế. Tư thế này xảy ra trong thời gian dài sẽ định hướng hình dạng xương chân bị cong và gây ra chân vòng kiềng

  • Tập đi quá sớm

Độ tuổi thích hợp để trẻ bắt đầu đi là từ 9 - 12 tháng tuổi. Nếu trẻ tập đi sớm hơn, xương chân chưa chắc chắn sẽ khiến trẻ dễ bị cong khi chịu áp lực. 

  • Rối loạn xương ống chân (Blount)

Blount là một rối loạn trong phát triển xương của trẻ. Bệnh lý này xảy ra khi vùng sụn của đầu xương chày bị chịu áp lực trong thời gian dài.

Cùng với đó, phần trong xương dưới gối chịu lức ép quá mức khiến xương mới ngừng hình thành nhưng phần bên ngoài vẫn phát triển bình thường. Quá trình này gây ảnh hưởng đến hình dáng của chân và gây ra bệnh chân vòng kiềng ở trẻ.

5. Cách phòng chân vòng kiềng ở trẻ

Việc khắc phục chân vòng kiềng ở trẻ cần được thực hiện sớm và đúng cách để có hiệu quả tốt nhất.

  • Bổ sung đủ dưỡng chất 
Mối quan hệ giữa Canxi nano, Vitamin D3, MK7

Bộ 3 dưỡng chất quan trọng Canxi nano, Vitamin D3, MK7 cho trẻ bị chân vòng kiềng
 

Tăng cường bổ sung các dưỡng chất cho cơ thể đặc biệt là các dưỡng chất ảnh hưởng trực tiếp đến độ chắc khỏe của xương như bộ ba: Canxi nano, Vitamin D3 và MK7.

Trong khi Canxi quyết định mật độ và sự chắc khỏe của xương thì Vitamin D3 giúp tăng cường hấp thu Canxi từ thành ruột vào máu và MK7 giúp vận chuyển Canxi từ máu vào xương. Thiếu hụt bất cứ thành phần nào trong bộ ba trên cũng có thể khiến xương không nhận đủ Canxi, ảnh hưởng đến sự chắc khỏe của xương và tăng cường nguy cơ chân vòng kiềng ở trẻ nhỏ.

  • Cho trẻ bú đủ cữ

Đối với những trẻ < 6 tháng tuổi, nguồn dưỡng chất phụ thuộc hoàn toàn vào sữa mẹ. Vậy nên mẹ cần chủ động để bé được bú đủ cữ giúp bé có được nguồn dinh dưỡng tối đa để phát triển hệ xương khớp. Cấu trúc xương chắc khỏe sẽ tạo tiền đề tốt nhất để ngăn chặn tình trạng chân vòng kiềng ở trẻ nhỏ.

  • Tắm nắng

Tắm nắng là phương pháp giúp bổ sung Vitamin D một cách tự nhiên giúp cho quá trình hấp thu Canxi tốt hơn. Từ đó ngăn chặn tình trạng chân vòng kiềng do thiếu hụt Canxi.

Thời gian tắm nắng phù hợp cho trẻ vào mùa hè là từ 7 - 9h sáng và vào mùa đông là từ 8 - 10 giờ sáng. Khi tắm nắng, mẹ nên cho bé tắm cục bộ, không để trẻ phơi nắng toàn bộ cơ thể.

  • Không để trẻ bị thừa cân, béo phì

Duy trì cân nặng và chiều cao của bé theo tiêu chuẩn của từng độ tuổi. Tránh để bé bị thừa cân, béo phì, gây nhiều áp lực cho chân khiến trẻ bị chân vòng kiềng.

  • Bế đúng cách

Khi bế trẻ mẹ không nên tách hai chân trẻ ra làm sai lệch định dạng cấu trúc xương chân gây ra chân vòng kiềng.

  • Điều chỉnh dáng đi cho trẻ ngay khi còn nhỏ

Mẹ nên hướng dẫn bé tập đi trên một đường thẳng ngay từ khi còn nhỏ. Điều này sẽ giúp bé có một dáng đi đẹp và sự định hình phát triển hình dáng xương chân tốt nhất.

6. Một số cách chữa chân vòng kiềng cho trẻ

6.1. Vật lý trị liệu chân vòng kiềng

Mẹ có thể lựa chọn một số bài tập vật lý trị liệu để khắc phục tình trạng chân vòng kiềng của con như sau:

Phương pháp 1: Giữ thăng bằng -  Tập đi trên đường thẳng

  • Hướng dẫn: Mẹ đặt trên đầu bé một quyển sách và kẻ một vạch thẳng. Cổ vũ bé di chuyển trên vạch thẳng đó mà vẫn giữ được quyển sách trên đầu.
  • Lợi ích: Phương pháp này giúp rèn luyện hình dáng thẳng của các bộ phận quan trọng như: chân, lưng, hông... từ đó cải thiện tật vòng kiềng ở trẻ.

Phương pháp 2: Tập thể dục

  • Các động tác thể dục như: vươn thẳng vai, chống tay lên hông…  nên được hướng dẫn hàng ngày cho bé tập luyện
  • Lợi ích: Tương tự như bài tập phía trên, các bài tập thể dục này giúp tạo cho bé thói quen luôn giữ thẳng vai, lưng, hông. Bên cạnh đó, rèn luyện thường xuyên cũng giúp chân bé chắc khỏe, nâng đỡ tốt hơn, từ đó khắc phục được tình trạng chân vòng kiềng.

6.2. Đeo nẹp, bó bột

Đeo nẹp cho trẻ bị chân vòng kiềng

Đeo nẹp cho trẻ bị chân vòng kiềng là phương pháp phổ biến nhất hiện nay
 

Phương pháp đeo nẹp bó bột điều trị chân vòng kiềng phổ biến nhất hiện nay là đeo nẹp KAFO. Đeo nẹp KAFO giúp ổn định vị trí của đầu gối, mắt cá chân và bàn chân đồng thời hỗ trợ khả năng nâng đỡ của các cơ bắp chân.

Đây là cơ chế điều trị chân vòng kiềng bằng phương pháp nắn chỉnh hình dáng của đôi chân 

6.3. Phẫu thuật

Phương pháp phẫu thuật thường áp dụng cho những trẻ  > 3 tuổi khi các phương pháp điều trị trước đó không đem lại hiệu quả như mong muốn.

Phương pháp phẫu thuật điều trị chân vòng kiềng phổ biến nhất là đục xương chỉnh trục. Theo đó, phương pháp này sẽ cắt ngang xương sau đó nắn chỉnh thẳng và cố định bằng nẹp vít. Phần khe xương tạo ra có thể được làm đầy bằng các vật liệu y tế hoặc xương tự thân.

Tại Hà Nội, phương pháp này được tiến hành ở khá nhiều các bệnh viện với chi phí dao động trong khoảng 24 - 30 triệu. Để thực hiện phương pháp này, mẹ có thể tìm đến các địa chỉ cụ thể như:

Hy vọng với những chia sẻ của chúng tôi về vấn đề trẻ bị chân vòng kiềng, các mẹ có thể có được những thông tin hữu ích và định hướng được việc làm cần thiết lúc này cho con.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Giúp tăng chiều cao và phát triển trí não cho trẻ, giúp xương và răng chắc khỏe, giúp cải thiện tình trạng còi xương;...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG
    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI