Bệnh còi xương sớm là gì? 5 nguyên nhân, 6 cách phòng đơn giản

449

Bệnh còi xương sớm đang ngày càng phổ biến ở trẻ sơ sinh do nhiều nguyên nhân khác nhau. Làm thế nào để xác định cũng như điều trị bệnh hiệu quả? Mời các bậc phụ huynh cùng theo dõi dưới đây. 

1. Thế nào được coi là bệnh còi xương sớm?

Bệnh còi xương sớm xuất hiện ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, các triệu chứng đầu tiên thường bắt đầu xuất hiện từ tuần tuổi thứ 2. Cha mẹ có thể thấy một số dấu hiệu như: 

  • Triệu chứng hạ Canxi máu: Trẻ thường giật mình khi đang ngủ, trẻ khó ngủ, ngủ không sâu, trẻ hay quấy khóc về đêm, có thể đổ mồ hôi trộm. 
  • Biến dạng xương: Tình trạng biến dạng xương xuất hiện chủ yếu ở hộp sọ do bé nằm ngửa quá nhiều hoặc chỉ nằm nghiêng về bên thái dương. Biến dạng xương có thể lây lan sang lồng ngực, cột sống, các chi... nếu không có phương pháp điều trị kịp thời.
  • Giảm trương lực cơ và thiếu máu nhẹ: Bé có thể bị mệt mỏi, biếng ăn, chậm lớn, niêm mạc nhợt, nhịp tim nhanh, bụng to, cơ hô hấp hoạt động kém...
  • Nồng độ Phospho máu không giảm: Khi bị còi xương sớm nồng độ Phospho của bé thường không giảm hoặc giảm muộn và ít sau 3 tháng tuổi.

Đọc thêm: 

2. Nguyên nhân khiến trẻ bị còi xương sớm 

Có 5 nguyên nhân dẫn đến chứng bệnh còi xương sớm ở trẻ, do vậy mà các bậc phụ huynh nhất định phải nắm rõ những nguyên nhân này để việc phòng chống và chữa trị bệnh hiệu quả và nhanh chóng hơn.

2.1. Sinh non, sinh đôi, sinh ba

còi xương sớm có thể do sinh ba

Nguyên nhân gây ra bệnh còi xương sớm ở trẻ có thể do trẻ sinh ba cùng lúc
 

Khi mang thai, nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể mẹ tăng lên đột biến, nhất là về Canxi. Khi mang đa thai (sinh đôi, sinh ba…) nhu cầu này còn trở nên cao hơn nữa. Nếu người mẹ có thể trạng yếu, hoặc không đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng trên, trẻ sẽ bị thiếu chất, thiếu Canxi từ trong bụng mẹ, dẫn tới còi xương bào thai. 

2.2. Di truyền 

Nếu cha mẹ hoặc người thân của bé có tiền sử bị còi xương, thì rất có thể bé cũng sẽ gặp phải tình trạng tương tự. Yếu tố di truyền là một yếu tố đáng lo ngại đối với nhiều bé. Tuy nhiên nếu kết hợp với chế độ ăn uống và tập luyện thích hợp thì bé vẫn sẽ có quá trình phát triển đều đặn.

Đọc thêm: Bệnh còi xương có di truyền không? Làm thế nào để phòng tránh?

2.3. Trẻ ít được tiếp xúc với ánh nắng

Trẻ ít được tiếp xúc với ánh nắng gây ra còi xương sớm

Nguyên nhân bệnh còi xương sớm do trẻ ít tắm nắng hàng ngày
 

Tiếp xúc với ánh nắng sẽ giúp cơ thể tự tổng hợp Vitamin D - chất dẫn truyền Canxi quan trọng, đảm bảo sức khỏe hệ xương khớp cho trẻ. Ngược lại nếu không được tiếp xúc với ánh nắng, cơ thể của trẻ rất có thể không dắn chắc so với những trẻ còn lại.

2.4. Không được bú mẹ

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất dành cho trẻ sơ sinh. Sữa mẹ có chứa đầy đủ Vitamin D và Canxi ở dạng dễ hấp thu và phù hợp nhất với trẻ nhỏ. Nếu mẹ không có đủ sữa cho bé bú, hoặc bé cai sữa quá sớm thì tình trạng thiếu chất ở trẻ dẫn tới còi xương sớm sẽ rất dễ xảy ra. 

2.5. Chế độ ăn của mẹ thiếu Vitamin D và Canxi

Chế độ dinh dưỡng thiếu chất của mẹ sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới thai nhi trong thời gian mang bầu, cũng như tới chất lượng nguồn sữa dành cho trẻ sau sinh. Do đó, trẻ sẽ dễ bị còi xương sớm hơn.

3. Cách phòng chống bệnh còi xương sớm cho trẻ

Việc phòng chống bệnh còi xương sớm với tất cả các trẻ đang trong độ tuổi phát triển là nhiệm vụ không thể thiếu đối với bất kỳ người cha mẹ nào. Để phòng chống còi xương cho trẻ nhỏ, cha mẹ cần chú ý những lưu ý dưới đây:

3.1. Bỏ thói quen lạc hậu

Một số người thường quan niệm rằng nắng và gió là tác nhân không tốt đối với trẻ sơ sinh. Do đó, em bé thường được giữ trong phòng kín, dẫn tới việc ít tắm nắng và bị thiếu Vitamin D và còi xương. 

Ngoài ra, việc bắt người mẹ kiêng cữ quá nhiều loại thức ăn sau sinh cũng dễ khiến mẹ bị thiếu chất, tạo ra nguồn sữa không chất lượng, làm bé bị còi xương. 

Để khắc phục, người mẹ nên ăn uống phong phú, không quá kiêng cữ để có đủ chất dinh dưỡng cho con. Còn trẻ nên được ở phòng thoáng khí, không có gió lùa và tắm nắng đều đặn. 

3.2. Tắm nắng đúng cách 

tắm nắng vào sáng sớm

Mẹ cần tập thói quen tắm nắng đúng cách vào sáng sớm cho bé
 

Việc tắm nắng nếu không được thực hiện đúng cách thì tắm nắng cũng sẽ như không. Do vậy các bậc cha mẹ nhất định không được chủ quan trong việc tắm nắng và nhất định phải thực hiện theo đúng hướng dẫn của chuyên gia để kết quả mang lại được tốt nhất.

  • Khi tắm nắng, cần để da bé tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong một khoảng thời gian đủ dài. 
  • Cha mẹ nên cho bé mặc đồ mỏng, có thể đội mũ che đầu và mắt.
  • Nên để bé tắm nắng trực tiếp cạnh ô cửa sổ mở hoặc hiên nhà không có gió lùa.
  • Tắm nắng từ 20-30 phút mỗi ngày.
  • Thời gian tắm nắng tốt nhất là buổi sáng trước 9h.

Đọc thêm: Tại sao chống còi xương phải thường xuyên tắm nắng?

3.3. Ở trong căn phòng thoáng mát và đầy đủ ánh sáng mặt trời 

Cha mẹ nên cho bé ở phòng thoáng mát, có nhiều ánh nắng, hạn chế không gian tù túng, bí bách. Không gian thoáng đãng nhiều ánh sáng tự nhiên không chỉ giúp bé có thêm Vitamin D, mà còn giúp bé thoải mái, tỉnh táo và phát triển cứng cáp hơn.

3.4. Nuôi con bằng sữa mẹ, không cho con ăn dặm quá sớm

100% nuôi con bằng sữa mẹ để phòng chống còi xương sớm

Phương pháp phòng còi xương sớm chính là nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời
 

Ăn dặm quá sớm, khi hệ tiêu hóa của trẻ chưa sẵn sàng có thể gây hại cho cơ thể của trẻ. Đồng thời có thể khiến trẻ bị thiếu chất, thiếu Canxi và còi xương. 

Nếu đủ sữa, mẹ nên nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và duy trì cho con bú sữa mẹ bổ sung cùng ăn dặm cho tới khi con được 2 tuổi. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho trẻ nhỏ, có thể giúp trẻ phòng tránh còi xương rất tốt. 

3.5. Cho trẻ ăn dặm đúng cách

Khi bé đã đủ cứng cáp và ngoài 6 tháng trở ra, các mẹ có thể bắt đầu cho bé ăn dặm. Bữa ăn dặm này cần phải đảm bảo độ sạch sẽ, có đầy đủ các nhóm chất đạm, đường bột, chất béo, Vitamin và khoáng chất, được chế biến đúng cách và nấu nhừ. Ăn dặm đúng cách bao gồm có:

  • Các thực phẩm nên ăn gồm: Ngũ cốc, gạo, khoai, yến mạch, thịt lợn, lòng đỏ trứng, thịt bò, cá chép, tôm, chuối chín, xoài chín, cam, rau củ, dầu ăn cho trẻ nhỏ… 
  • Các món ăn dặm tham khảo gồm: Chuối chín nghiền, bơ nghiền, bột gạo tẻ nấu chín, cháo cá cà rốt, bột cháo cua đồng, cháo lươn, cháo gà, cháo chim, sườn...
  • Số bữa ăn dặm: 1 bữa mỗi ngày, tăng dần lên 2 - 3 bữa. Xen kẽ giữa các bữa ăn, trẻ vẫn cần được cho bú mẹ hoặc uống bổ sung sữa công thức phù hợp. 

3.6. Cho trẻ uống hoặc tiêm Vitamin D

Khi trẻ có biểu hiện còi cọc, thể trạng yếu, cha mẹ có thể tham khảo bác sĩ để cho trẻ uống thêm Vitamin D. Trẻ cần bổ sung 400 IU Vitamin D mỗi ngày. Với trẻ sinh non, bổ sung Vitamin D với liều lượng tương tự kể từ tuần tuổi thứ 3. 

4. Điều trị khi trẻ bị bệnh còi xương sớm 

Khi con được chẩn đoán còi xương sớm, cha mẹ có thể áp dụng các phương pháp sau đây:

4.1. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho cả mẹ và bé

Chế độ dinh dưỡng chính là yếu tố giúp trẻ cải thiện thể trạng, trở lại phát triển bình thường. Chế độ ăn uống thường nhật nên chú ý tới những thực phẩm giàu Canxi và Vitamin D như tôm, cá, trứng, sữa, ngũ cốc, sữa chua, cá mè, vừng đen, cam, rau cải… Cả mẹ đang mang thai, đang cho con bú và bé đã ăn dặm đều cần chú ý tới nhóm thực phẩm này. 

Ngoài ra, các mẹ cũng nên chú ý cho trẻ ăn thêm lượng chất béo thích hợp, vì chất béo có vai trò hòa tan Vitamin D cùng các Vitamin khác, như thế sẽ giúp bé hấp thu Canxi và phát triển tốt hơn.

4.2. Bổ sung Canxi và Vitamin D cho cả mẹ và bé

Uống Canxi và Vitamin D bổ sung sẽ bù đắp thiếu hụt cho cả mẹ và bé, giúp cơ thể bé phát triển bình thường trở lại. Cụ thể lượng Canxi và Vitamin D cần bổ sung như sau:

Bổ sung Vitamin D: 

  • Người mẹ: Nên bổ sung 600 IU Vitamin D mỗi ngày. 
  • Trẻ nhỏ: Nên bổ sung 1500- 2000 IU mỗi ngày trong vòng 3-4 tuần. Sau đó, giảm liều còn 400 IU Vitamin D/ngày cho tới khi trẻ biết đi và xương ổn định. 

Bổ sung Canxi: 

  • Đối với mẹ: Nếu kiểm tra thấy Canxi máu của mẹ giảm, việc bổ sung Canxi là cần thiết. Mẹ có thể uống Gluconate hoặc Lactate Canxi 2g/ngày hoặc theo chỉ định của bác sĩ cho đến khi Canxi máu ổn định trở lại. 
  • Đối với trẻ: Nếu Canxi máu của trẻ giảm, trẻ có thể cần dùng thêm Calcium gluconate theo chỉ định của bác sĩ và mẹ cũng cần bổ sung Canxi phù hợp. Trẻ bị còi xương sớm là trẻ dưới 6 tháng tuổi. Ngoài ra, sau giai đoạn 6 tháng, mẹ nên bổ sung thêm Canxi nano, Vitamin D3 và MK7 (Vitamin K2). 
bổ sung canxi cho bé và mẹ để phòng ngừa còi xương sớm

Trẻ và mẹ cần bổ sung Canxi đầy đủ để tránh bị còi xương sớm
 

Sự kết của 3 dưỡng chất Vàng Canxi nano, Vitamin D3 và MK7 là một giải pháp không thể tuyệt vời hơn dành cho cả mẹ lẫn cả bé trong trường hợp muốn bổ sung thêm Canxi.

  • Canxi nano: Có hiệu quả hấp thu cao, gấp 200 lần Canxi thường, mang đến hiệu quả bổ sung Canxi hiệu quả hơn. 
  • Vitamin D3: Làm tăng hiệu quả hấp thụ Canxi, mang Canxi từ thành ruột vào máu và đi tới mọi bộ phận trên cơ thể.
  • MK7: Điều tiết Canxi trong cơ thể, chuyển hóa Canxi từ máu vào xương, giúp cơ thể sử dụng Canxi làm chắc xương hiệu quả. 

4.3. Đảm bảo cho trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hàng ngày

Việc tắm nắng cần phải thực hiện một cách khoa học (như đã nhắc tới ở phần 3.2 phía trên). 

Những sai lầm khi cho bé tắm nắng của phụ huynh như sau:

  • Quấn bé quá kín.
  • Thời gian tắm nắng quá ngắn hoặc quá dài.
  • Cho bé tắm nắng qua cửa kính.
  • Mẹ tắm nắng vào giữa trưa hoặc nắng vào ban chiều. 

Tùy vào thời tiết, cha mẹ có thể lùi thời gian hoặc thay đổi địa điểm tắm nắng cho con để đảm bảo sức khỏe. Một lưu ý khác nữa là thời gian không nên cố định và thay đổi theo từng mùa khi tắm nắng cho bé. Bệnh còi xương ở tuổi thiếu niên nếu xảy ra thì vô cùng nghiêm trọng vậy nên cha mẹ cần ngăn chặn điều này ngay từ khi bé còn nhỏ.

Hy vọng rằng những thông tin này sẽ giúp các bà mẹ cảnh giác hơn, từ đó có kế hoạch phòng bệnh còi xương sớm tốt nhất cho chính bé nhà mình nhé.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Thuốc tăng chiều cao Vipteen giúp tăng chiều cao tối đa cho tuổi dậy thì 10 - 18 tuổi. Tìm hiểu mọi thông tin về thuốc...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG

    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI