Viêm đường hô hấp trên và Tất Cả Những Gì Cần Biết

1015

Viêm đường hô hấp trên là bệnh gì? Bố mẹ phải làm gì nếu chẳng may trẻ bị viêm đường hô hấp trên? Những thông tin sau đây sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ và có cách chăm sóc bé tốt nhất.

1. Viêm đường hô hấp trên là gì?

Phân biệt viêm đường hô hấp trên với dưới

Phân biệt viêm đường hô hấp trên với dưới
 

Hệ hô hấp của chúng ta được tính bắt đầu từ cửa mũi trước tới các phế nang trong phổi. Đường hô hấp gồm hầu, xoang, mũi, họng và thanh quản.

  • Chức năng của hệ thống hô hấp trên là lấy không khí ngoài cơ thể, làm ẩm, sưởi ấm và lọc không khí đưa vào phổi.
  • Còn các bộ phận của đường hô hấp dưới thực hiện chức năng lọc không khí và trao đổi khí.

Là cơ quan tiếp xúc trực tiếp với không khí nên mọi điều kiện bất lợi của môi trường như bụi, nóng, lạnh, hơi độc, virus, vi khuẩn,... đường hô hấp trên là bộ phận gánh chịu đầu tiên.

Viêm đường hô hấp trên là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở đường hô hấp trên do ảnh hưởng của các vi sinh vật gây bệnh.

  • Viêm đường hô hấp trên là chứng bệnh thường gặp hằng năm, dễ mắc lại và tái diễn nhiều lần. Bệnh thường xảy ra vào thời điểm giao mùa (khoảng tháng 9 đến tháng 3), lúc trời trở lạnh, độ ẩm không khí giảm thấp.
  • Trung bình 1 năm người trưởng thành có thể bị viêm đường hô hấp trên từ 2 – 4 lần, con số này thấp hơn nhiều so với trẻ em. Theo thống kê của Bộ Y tế nước ta, mỗi năm trẻ em có thể mắc phải bệnh này khoảng 10 lần.

2. Nguyên nhân gây bệnh viêm đường hô hấp trên

Các vi khuẩn xâm nhập cơ thể gây ra viêm đường hô hấp trên

Các vi khuẩn xâm nhập cơ thể gây ra viêm đường hô hấp trên
 

Virus chiếm 80% nguyên nhân gây bệnh viêm đường hô hấp trên. Nhóm virus gây bệnh bằng cách cư trú ở chất nhầy niêm mạc mũi họng. Chúng sẽ nằm ở đó, xâm nhập vào tế bào niêm mạc, nhân bản rồi phá hủy tế bào và lâu lan sang tế bào bên cạnh. Cơ thể sẽ kháng cự lại với các kháng thể IgA sẵn có và đội quân bạch cầu bảo vệ.

Thông thường sẽ có một vài lớp niêm mạc hô hấp bị tổn thương và bị virus phá hủy nhưng sau khoảng 2 tuần lớp tế bào mới lại mọc lên và đẩy lùi virus. Nhưng trong một số trường hợp, cơ thể tiêu diệt không hiệu quả, virus từ đường hô hấp trên sẽ nhân bản và xâm nhập xuống tận đường hô hấp dưới và vào máu gây nhiều bệnh biến thể khác.

  • Liên cầu khuẩn tan máu nhóm A, phế cầu khuẩn: Loại vi khuẩn này gây bệnh một mình mà chúng thường được khởi phát bằng sự nhiễm và gây viêm của một loại virus trước đó. Liên cầu khuẩn tan máu nhóm A là vi khuẩn hàng đầu gây biến chứng viêm cầu thận cấp ở trẻ em từ bệnh viêm họng.
  • Dị ứng thời tiết: Trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu, khi cơ thể bị dị ứng thời tiết càng tạo cơ hội cho virus, vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh.
  • Tác động của hóa chất, thuốc lá, khói bụi phương tiện giao thông,... làm lớp màng nhầy bảo vệ đường hô hấp trên bị tấn công và viêm nhiễm, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh. Môi trường ô nhiễm là điều kiện cho các virus, vi khuẩn có hại phát triển và lan rộng, ảnh hưởng đến sức khỏe của cả người lớn và trẻ nhỏ.

3. Biểu hiện của bệnh viêm đường hô hấp trên

Đặc điểm của bệnh viêm đường hô hấp trên:

  • Thời gian ủ bệnh ngắn từ 1 ngày đến vài ngày
  • Tốc độ các biểu hiện bị bệnh nhanh, ồ ạt
  • Thường sốt cao, sốt thành cơn
  • Thường bệnh tự khỏi sau 5-6 ngày đến 2 tuần
  • Triệu chứng đi kèm: sốt, ho, sổ mũi, đau đầu, thở khò khè, đau khi nuốt,..

4. Các bệnh thuộc viêm đường hô hấp trên

4.1. Viêm họng

Là bệnh mà khi đó niêm mạc họng và hầu bị viêm, có thể là cấp tính hay mãn tính.

  • Triệu chứng ban đầu thường có cảm giác khô nóng và rát trong họng, nuốt nói cảm thấy vướng, sau đó tăng lên thành đau trong họng, khó nói và khó nuốt, ho khạc không có đờm mà chỉ ra ít chất nhầy.
  • Viêm họng có rất nhiều nguyên nhân gây nên, thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng trong trường hợp nguyên nhân gây bệnh là vi trùng.
  • Hướng điều trị: Giải quyết các ổ viêm tiềm tàng ở mũi, xoang (viêm xoang sau), viêm amidan. Giải quyết sự lưu thông mũi. Loại bỏ các kích thích như: bụi, hóa chất, thuốc lá, rượu,..

4.2. Viêm xoang

Viêm xoang khiến người bệnh khó chịu

Viêm xoang khiến người bệnh khó chịu
 
Là bệnh xảy ra do viêm các xoang cạnh mũi- đa số bởi nhiễm trùng, được phân loại theo cấp tính và mãn tính.
  • Triệu chứng thường gặp: đau nhức vùng má, viêm xoang trán, nhức giữa hai lông mày, hai mắt, nhức vùng gáy. Chảy dịch ra phía mũi hoặc cuống họng, làm cho người bệnh có cảm giác luôn phải khụt khịt mũi hoặc cảm giác lờ đờ cổ họng và luôn muốn khạc nhổ. Nghẹt mũi, điếc mũi ảnh hưởng đến khứu giác.
  • Hướng điều trị: Rửa mũi bằng nước muối, kê gối cao khi ngủ, massage và đắp khăn nóng, chạy bộ, hỉ mũi đúng cách, tắm vòi sen nước nóng, chữa dứt điểm viêm xoang bằng thảo dược.

4.3. Viêm thanh quản

Là tình trạng dây âm thanh bị sưng dẫn đến khản hoặc mất giọng (dây âm thanh là những nếp gấp trong niêm mạc thanh quản). Triệu chứng thường gặp là giọng nói sẽ trở nên trầm, khàn hoặc mất giọng.

  • Các triệu chứng khác bao gồm: sốt, ho khan, đau họng, ngứa cổ, nghẹt mũi, sưng hạch bạch huyết ở họng và cổ.
  • Điều trị triệu chứng: đối với trường hợp viêm thanh quản nhẹ bạn có thể dùng các loại thuốc không chứa aspirin như acetaminophen. Ngoài ra còn có thể sử dụng siro ho, thuốc giảm đau để làm giảm triệu chứng, nên hạn chế nói và nói to.

5. Cách điều trị bệnh viêm đường hô hấp trên

Cho đến nay, bệnh viêm đường hô hấp trên đã có rất nhiều phương pháp điều trị. Nguyên nhân chủ yếu do virus gây ra nên tất cả những phương pháp đó đều là những phương pháp điều trị triệu chứng mà chưa có điều trị căn nguyên.

  • Một số thuốc thường dùng là thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm nhằm ngăn chặn sốt quá cao và tai biến co giật do sốt cao.
  • Bên cạnh đó có thể dùng thuốc kháng sinh histamin nhằm ngăn chặn giải phóng quá nhiều chất trung gian hóa học gây viêm do cơ chế phản ứng đôi khi là quá mức.
  • Còn lại dựa vào sức đề kháng của người bệnh và chờ đến khi cơ thể tự đào thải virus.

6. Cách phòng tránh bệnh viêm đường hô hấp trên

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” là câu nói rất phù hợp với tất cả loại bệnh.

6.1. Đeo khẩu trang, cách xa mầm bệnh

Đeo khẩu trang cách li với mầm bệnh

Đeo khẩu trang cách li với mầm bệnh

Mỗi khi cho trẻ ra ngoài hoặc gia đình, lớp học có người bị bệnh, bố mẹ hãy cho trẻ đeo khẩu trang và ở cách xa người bị bệnh. Vì viêm đường hô hấp trên rất dễ lây bệnh qua không khí qua việc người bệnh bị ho, hắt hơi, sổ mũi....

6.2. Vệ sinh đồ vật thường dùng

Bố mẹ hãy vệ sinh đồ chơi, đồ dùng của trẻ thường xuyên để ngăn chặn vi khuẩn đến gần bé.

6.3. Tránh dụi mắt hoặc ngoáy mũi

Không nên để trẻ dùng tay dụi mắt hoặc ngoáy mũi vì điều đó có thể khiến vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào cơ thể.

6.4. Vệ sinh tay chân, cơ thể

Rửa chân tay và tắm rửa hàng ngày, mỗi khi chơi, đi vệ sinh hay sau ăn uống không chỉ giúp bé cảm thấy thoải mái mà còn bảo vệ bé khỏi vi khuẩn, côn trùng gây hại.

6.5. Tránh ở lâu trong môi trường quá nóng hoặc quá lạnh

Môi trường quá nóng hoặc quá lạnh có thể ảnh hưởng không tốt đến sức đề kháng của trẻ, khiến trẻ dễ mắc các bệnh viêm đường hô hấp trên.

6.6. Tránh để cơ thể thay đổi nhiệt độ đột ngột

Nhiệt độ cơ thể thay đổi quá nhanh từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại cũng khiến sức đề kháng bị ảnh hưởng, trẻ dễ mắc bệnh hơn.

6.7. Tăng cường sức đề kháng

Với những bé hay bị bệnh đường hô hấp, tăng cường sức đề kháng là cách bảo vệ cơ thể an toàn và hiệu quả nhất. Các chất như Immune Alpha, Colustrum, FOS,... rất cần thiết để giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh.

  • Immune Alpha có tác dụng kích thích tạo ra và nuôi dưỡng các tế bào miễn dịch tại màng ruột, tăng IgA trong nước bọt, bạch cầu đơn nhân và hoạt động của cytokines để từ đó nâng cao sức đề kháng, ngăn ngừa nguy cơ bị bệnh.
  • Colustrum (sữa non) chứa nhiều kháng thể rất tốt cho trẻ nhỏ, giúp nâng cao hệ miễn dịch, tăng cường sức đề kháng hiệu quả.
  • FOS (chất xơ hòa tan) kích thích sự tăng trưởng của vi sinh vật sống hữu ích trong đường ruột giúp trẻ tiêu hóa tốt, hấp thu dưỡng chất hiệu quả và nâng cao sức đề kháng.

6.8. Phơi nắng (bổ sung Vitamin D)

Phơi nắng không chỉ giúp cơ thể tổng hợp Vitamin D tự nhiên mà còn giúp trẻ cảm thấy thoải mái, ngăn ngừa vi khuẩn tấn công gây bệnh.

7. Giải đáp một số câu hỏi thường gặp

7.1. Viêm đường hô hấp trên có lây không?

Viêm đường hô hấp trên là bệnh lây lan, do đó cần chú ý trong việc sinh hoạt. Do phát sinh từ vi khuẩn gây bệnh nên khi trong quá trình hô hấp sẽ tạo ra một số vi khuẩn xâm nhập vào không khí khiến cho người tiếp xúc dễ bị lây bệnh.

Vì vậy, khi mắc bệnh nên sử dụng khẩu trang và hạn chế tiếp xúc với người khác để đảm bảo bệnh sẽ không lây lan.

7.2. Viêm đường hô hấp trên nên ăn gì?

Một chế độ ăn hợp lý sẽ giúp chúng ta có một sức đề kháng tốt.

  • Gừng: Có công dụng giải cảm khá tốt. Có thể dùng gừng pha nước ấm uống hoặc chế biến món ăn đơn giản tại nhà.
  • Súp gà, súp bò: Vì trong súp có thêm chất béo, dầu mỡ giàu omega 3 như dầu cá hồi giúp tăng khả năng miễn dịch của đường hô hấp.
  • Mật ong: Trước khi ngủ nên uống một thìa mật ong sẽ giúp ấm họng, diệt khuẩn vì mật ong được coi là một loại kháng sinh tự nhiên rất an toàn khi sử dụng. Tuy nhiên không nên sử dụng mật ong đối với trẻ dưới một tuổi.

Một điều đáng lưu ý là với căn bệnh viêm đường hô hấp trên đối tượng mắc bệnh chủ yếu là trẻ em. Do vậy các bậc phụ huynh cần lưu ý để phòng tránh bệnh cho con em mình, cần vệ sinh sạch sẽ vật dụng sử dụng hằng ngày cho trẻ, tránh để người bệnh tiếp xúc vì sức đề kháng của trẻ khá yếu dễ bị lây bệnh.

Và tốt hơn nếu như trẻ có triệu chứng hoặc mắc bệnh cần đưa trẻ đến bác sĩ để kiểm tra tình hình.  Các bệnh viêm đường hô hấp trên rất dễ “tấn công” trẻ nhỏ nếu bố mẹ không bảo vệ bé.

Ngay từ hôm nay, bố mẹ hãy giúp trẻ nâng cao sức đề kháng, bổ sung dinh dưỡng Immune Alpha, Colustrum, FOS và luôn chú ý đến những thay đổi nhỏ nhất của trẻ để trẻ luôn khỏe mạnh và hạn chế mắc các bệnh viêm đường hô hấp trên.  

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Thuốc tăng chiều cao Vipteen giúp tăng chiều cao tối đa cho tuổi dậy thì 10 - 18 tuổi. Tìm hiểu mọi thông tin về thuốc...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG

    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

    GỬI CÂU HỎI