7 bệnh viêm đường hô hấp phổ biến và cách phòng tránh

280

Bệnh viêm đường hô hấp là tình trạng mà các cơ quan của hệ hô hấp bị viêm nhiễm ảnh hưởng tới sức khỏe cơ thể. Những bệnh về viêm đường hô hấp rất phổ biến và hay tái phát.Tìm hiểu về những bệnh viêm đường hô hấp phổ biến và cách phòng tránh sẽ giúp bố mẹ bảo vệ trẻ an toàn khỏi các chứng bệnh này.

1. Đường hô hấp là gì?

Đường hô hấp bao gồm đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới
Đường hô hấp bao gồm đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới

Hệ thống hô hấp bao gồm đường dẫn khí, mạch phổi, phổi và cơ hô hấp. Hệ thống hô hấp được chia thành hai thành phần chính:

1.1. Đường hô hấp trên

Đường hô hấp trên bao gồm mũi, hầu họng và thanh quản. Các cơ quan của đường hô hấp trên nằm bên ngoài khoang ngực.

  • Khoang mũi: Bên trong mũi, màng nhầy dính trong khoang mũi bẫy các hạt bụi và những sợi lông nhỏ gọi là lông mao giúp di chuyển chúng đến mũi để hắt hơi hoặc thổi ra.
  • Xoang: Những khoảng trống chứa đầy không khí dọc theo mũi giúp làm cho hộp sọ nhẹ hơn.
  • Họng: Cả thực phẩm và không khí đều đi qua họng. Cổ họng cũng đóng một vai trò trong việc phát ra âm thanh.
  • Thanh quản: Thanh quản rất cần thiết cho lời nói của con người.

1.2. Đường hô hấp dưới

Đường hô hấp dưới bao gồm khí quản, phổi và tất cả các đoạn của cây phế quản (bao gồm cả phế nang). Các cơ quan của đường hô hấp dưới nằm bên trong khoang ngực.

  • Khí quản: Nằm ngay dưới thanh quản, khí quản là đường dẫn khí chính đến phổi.
  • Phổi: Cùng với nhau phổi tạo thành một trong những cơ quan lớn nhất của cơ thể. Chúng chịu trách nhiệm cung cấp oxy cho mao mạch và thải khí carbon dioxide.
  • Cuống phổi: Cung cấp cho phổi không khí.
  • Cơ hoành: Cơ hoành là cơ hô hấp chính co bóp và thư giãn để cho không khí vào phổi.

Đường hô hấp hỗ trợ cơ thể trao đổi khí giữa không khí và máu, giữa máu và hàng tỷ tế bào của cơ thể. Hệ thống hô hấp cũng giúp cơ thể duy trì cân bằng môi trường bên trong cơ thể.

Các bệnh thuộc đường hô hấp thường gặp là cảm lạnh, cúm, viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm phổi,… Bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh viêm đường hô hấp. Đặc biệt, viêm đường hô hấp ở trẻ em rất phổ biến.

Đọc thêm: Viêm đường hô hấp dưới

2. Đâu là nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm đường hô hấp?

2.1. Dị ứng thời tiết

Các bé hay bị bệnh đường hô hấp khi thời tiết thay đổi bất chợt. Mùa hè nóng ẩm là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi và phát triển.

Vào mùa khô, khí lạnh làm cho đường hô hấp bị tổn thương. Trẻ có sức đề kháng kém nên rất dễ bị bệnh viêm đường hô hấp.

Trong trường hợp bị viêm đường hô hấp do dị ứng, bố mẹ cần chú ý bảo vệ sức khỏe của trẻ trước sự thay đổi thất thường của thời tiết, kết hợp với việc uống nhiều nước, ăn uống đủ chất.

2.2. Ô nhiễm môi trường sống

Môi trường sống ô nhiễm là nguyên nhân gây viêm đường hô hấp
Môi trường sống ô nhiễm là nguyên nhân gây viêm đường hô hấp

Những tác nhân môi trường gây hại cho hệ hô hấp gồm khói, bụi, hóa chất độc hại, ô nhiễm nguồn nước,... Cơ thể hít phải những chất này gây tổn hại cho hệ hô hấp.

Trong trường hợp này, bố mẹ nên trang bị các thiết bị lọc không khí, cho trẻ sử dụng khẩu trang che chắn để hạn chế tác hại của những chất độc hại tới hệ hô hấp. Đồng thời, cần áp dụng các biện pháp nhằm tăng cường sức đề kháng cho trẻ.

2.3. Thời tiết chuyển lạnh đột ngột

Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa cơ thể và môi trường tạo điều kiện cho vi khuẩn, virut xâm nhập vào cơ thể gây ra các bệnh về đường hô hấp như cảm cúm, đau họng,...

Khi thời tiết đột ngột chuyển lạnh, bố mẹ nên chú ý giữ ấm cơ thể và cho trẻ uống nhiều nước ấm. Bố mẹ nên sử dụng khăn, khẩu trang để giữ ấm phần mũi và cổ họng, tránh cho những cơ quan này tiếp xúc trực tiếp với khí lạnh.

2.4. Lười vận động

Lười vận động khiến cho sức đề kháng bị suy yếu. Khi đó, gặp phải những tác nhân như lạnh đột ngột, ô nhiễm môi trường,... thì cơ thể sẽ bị mắc bệnh đường hô hấp dễ dàng hơn.

Do đó, bố mẹ nên khuyến khích trẻ thường xuyên vận động bằng cách tập thể dục, đi lại nhiều hơn.

3. Chẩn đoán 7 bệnh viêm đường hô hấp thường gặp

3.1. 5 bệnh viêm đường hô hấp trên

3.1.1. Viêm mũi

Trong mũi có các mô hô hấp. Khi tiếp xúc với vi khuẩn, bụi bẩn, các mô này tiết ra dịch nhầy để cản trở chúng đi vào đường hô hấp.

Tuy nhiên, một vài ngày sau, niêm dịch ở mũi vẫn không ngừng tiết ra gây ra hiện tượng khó thở, ngạt mũi. Đó chính là bệnh viêm mũi.

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra mà bệnh viêm mũi sẽ có những biểu hiện khác nhau. Những yếu tố gây viêm mũi thường gặp và biểu hiện là:

  • Do dị ứng: hắt hơi liên tục, chảy nước mũi, tắc nghẹt mũi, đau mũi,
  • Do cảm cúm: sốt cao đột ngột, đau người, mũi chảy nước, hắt hơi.
  • Do dị vật: Hay gặp ở trẻ nhỏ. Mũi bị mắc dị vật lâu ngày không được lấy ra gây mưng mủ, sốt, chảy dịch màu xanh hoặc vàng, có mùi khó chịu.
  • Do bệnh sởi: chảy nước mũi lẫn máu kéo dài, khó thở, ho nhiều, thở khò khè.
  • Do thủy đậu: viêm loét niêm mạc của cuốn mũi, chảy nhiều dịch nhầy, có ít nốt phổng ở tiền đình mũi.

3.1.2. Viêm họng

Viêm họng là tình trạng viêm của niêm mạc dọc theo phía sau cổ họng hoặc hầu họng. Tình trạng viêm này có thể gây khó chịu, khô và khó nuốt.

Các triệu chứng đau họng thường gặp:

  • Đau hoặc cảm giác khó chịu trong cổ họng. Cơn đau trở nên tồi tệ hơn khi nuốt hoặc nói
  • Khó nuốt
  • Đau, sưng hạch ở cổ hoặc hàm.
  • Sưng, amidan đỏ
  • Có các mảng trắng hoặc mủ trên amidan.
  • Giọng nói khàn

Nhiễm trùng gây đau họng có thể dẫn đến các dấu hiệu:

  • Sốt, Ho, Sổ mũi, Hắt xì
  • Nhức mỏi cơ thể
  • Đau đầu

3.1.3. Viêm xoang

Các xoang cạnh mũi có màng niêm mạc giống như mũi. Chúng tạo ra một chất tiết nhầy gọi là chất nhầy.

Điều này giữ cho đường mũi ẩm và giữ lại các hạt bụi bẩn và vi trùng đi vào đường hô hấp. Viêm xoang xảy ra khi chất nhầy tích tụ khiến xoang bị viêm.

Các triệu chứng viêm xoang thường bao gồm:

  • Có chất dịch đặc, màu vàng hoặc hơi xanh từ mũi hoặc xuống sau cổ họng.
  • Nghẹt mũi gây khó thở.
  • Đau, sưng quanh mắt, má, mũi hoặc trán khi cúi xuống

Các dấu hiệu và triệu chứng khác có thể bao gồm:

  • Áp lực tai
  • Đau đầu, sốt
  • Giảm khứu giác và vị giác
  • Ho, có thể tồi tệ hơn vào ban đêm
  • Hôi miệng
  • Mệt mỏi

3.1.4. Viêm thanh quản

Viêm thanh quản là bệnh viêm đường hô hấp trên
Viêm thanh quản là bệnh viêm đường hô hấp trên

Viêm thanh quản là tình trạng viêm hộp giọng nói (thanh quản) do sử dụng quá mức chất kích thích hoặc nhiễm trùng.

Các dấu hiệu bao gồm:

  • Khàn tiếng
  • Giọng nói yếu hoặc mất giọng
  • Cảm giác mắc, vướng ở cổ họng.
  • Viêm họng
  • Cổ họng khô
  • Ho khan
  • Sốt

3.1.5. Viêm tai giữa

Là trường hợp mà phần tai giữa bị nhiễm trùng gây ra viêm nhiễm. Nguyên nhân phổ biến viêm tai giữa do viêm niêm mạc trong vòm họng, do virus, viêm họng liên cầu khuẩn hoặc có thể do dị ứng.

Các dấu hiệu bao gồm:

  • Đau tai, đặc biệt là khi nằm
  • Khó ngủ
  • Khóc nhiều hơn bình thường
  • Khó nghe hoặc phản hồi với âm thanh
  • Mất thăng bằng
  • Sốt từ (38 C) trở lên
  • Chảy chất lỏng từ tai
  • Đau đầu
  • Biếng ăn.

Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến ở người lớn bao gồm:

  • Đau tai
  • Chảy chất lỏng từ tai
  • Khó nghe

3.2. 2 Bệnh viêm đường hô hấp dưới

3.2.1. Viêm phế quản

Viêm phế quản là tình trạng viêm niêm mạc của ống phế quản. Bệnh thường phát triển từ cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp khác.

Các dấu hiệu bao gồm:

  • Ho
  • Họng xuất hiện chất nhầy (đờm), có thể có màu trong, trắng, xám vàng hoặc xanh lục - hiếm khi, nó có thể có vệt máu
  • Mệt mỏi
  • Khó thở
  • Sốt nhẹ và ớn lạnh
  • Khó chịu ở ngực

Nếu bị viêm phế quản cấp tính, các triệu chứng khác có thể xuất hiện như cảm lạnh, nhức đầu nhẹ hoặc đau nhức cơ thể.

3.2.2. Viêm phổi

Viêm phổi là một bệnh nhiễm trùng làm viêm túi khí ở một hoặc cả hai phổi. Các túi khí có thể chứa đầy chất lỏng hoặc mủ.

Các triệu chứng nhẹ thường tương tự như cảm lạnh hoặc cúm nhưng chúng kéo dài hơn.

  • Đau ngực khi thở hoặc ho
  • Nhầm lẫn hoặc thay đổi nhận thức về tinh thần (ở người lớn từ 65 tuổi trở lên)
  • Ho, có thể có đờm
  • Mệt mỏi
  • Sốt, đổ mồ hôi và run rẩy
  • Nhiệt độ cơ thể thấp hơn bình thường (ở người lớn hơn 65 tuổi và người có hệ miễn dịch yếu)
  • Buồn nôn hoặc tiêu chảy
  • Khó thở

4. Cảnh báo các biến chứng của bệnh viêm đường hô hấp

Nếu không được điều trị đúng cách viêm đường hô hấp có thể dẫn tới những biến chứng:

  • Viêm mũi: Những biến chứng từ viêm mũi có thể là Polyp mũi, viêm xoang, nhiễm trùng tai giữa.
  • Viêm họng: Gây biến chứng như viêm tai giữa, viêm xoang, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm thanh quản, viêm hạch bạch huyết, áp xe họng,...
  • Viêm xoang: Biến chứng viêm xoang bao gồm viêm màng não, nhiễm trùng có thể lan đến xương (viêm tủy xương) hoặc da (viêm mô tế bào). Mất một phần hoặc hoàn toàn khứu giác. Nếu nhiễm trùng lây lan đến hốc mắt nó có thể gây giảm thị lực hoặc thậm chí mù có thể là vĩnh viễn.
  • Viêm phế quản: Viêm phế quản lặp đi lặp lại có thể là biến chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
  • Viêm thanh quản: Viêm thanh quản do nhiễm trùng có thể lan sang các phần khác của đường hô hấp.
  • Viêm tai giữa: Những biến chứng có thể xảy ra là mất thính giác từ nhẹ đến hoàn toàn, gây chậm phát triển ở trẻ sơ sinh, nhiễm trùng xương chũm hoặc rách màng nhĩ.
  • Viêm phổi: Có thể dẫn tới biến chứng áp xe phổi.

5. Cách phòng chống các bệnh viêm đường hô hấp

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Để phòng chống nguy cơ mắc viêm đường hô hấp, bố mẹ nên thực hiện những phương pháp sau đây:

5.1. Biện pháp từ bên ngoài

Những biện pháp tác động từ bên ngoài giúp phòng chống các bệnh vêm đường hô hấp bao gồm:

  • Giữ ấm cơ thể: Giúp trẻ phòng tránh các bệnh viêm đường hô hấp do cảm lạnh, nhiễm lạnh.
  • Tránh xa môi trường bụi bẩn: Hạn chế cho trẻ tới những nơi có không khí bụi bẩn và độc hại.
  • Cách xa mầm bệnh: hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người bệnh, đeo khẩu trang hoặc tránh xa khu vực có người bệnh.
  • Vệ sinh chân tay và các đồ dùng xung quanh: Bố mẹ nên sử dụng những dung dịch tẩy rửa có tính sát trùng để loại bỏ vi khuẩn ở tay, chân và những đồ dùng xung quanh bé.
  • Vệ sinh mũi họng: Bố mẹ nên vệ sinh mũi họng cho bé hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý. Vệ sinh mũi họng giúp lấy bụi bẩn và hạn chế những tác nhân độc hại có bên trong.
  • Tuyên truyền bệnh viêm đường hô hấp cho người xung quanh: Bệnh viêm đường hô hấp có thể lây lan. Do đó, bố mẹ nên tuyên truyền kiến thức bệnh cho mọi người để cùng nhau phòng tránh và hạn chế lây nhiễm thành dịch bệnh.

5.2. Biện pháp tác động từ bên trong

Bổ sung rau củ quả gúp tăng sức đề kháng cho cơ thể
Bổ sung rau củ quả gúp tăng sức đề kháng cho cơ thể 

Những biện pháp tác động từ bên trong giúp phòng chống viên đường hô hấp như

  • Cung cấp đủ nước cho cơ thể: Nước giúp loại bỏ các độc tố có hại ra khỏi cơ thể và duy trì thân nhiệt ổn định. Bố mẹ có thể cho trẻ uống nước lọc kết hợp với nước hoa quả, nước điện giải ...
  • Ngủ đủ giấc: Ngủ không đủ giấc khiến cơ thể mệt mỏi, sức đề kháng suy giảm nên dễ mắc bệnh đường hô hấp hơn. Trẻ nhỏ cần số giờ ngủ nhiều hơn người lớn vì thế bố mẹ nên lưu ý.
  • Ăn nhiều rau xanh, đồ ăn mềm và dễ tiêu, hạn chế ăn đồ dầu mỡ: Có tác dụng giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, giúp cơ thể hấp thu đầy đủ chất dinh dưỡng và tăng cường sức đề kháng, hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

6. Bổ sung đủ chất dinh dưỡng để phòng tránh bệnh viêm đường hô hấp

Để phòng tráng bệnh viêm đường hô hấp cha mẹ nên chú ý đến chế độ dinh dưỡng ở trẻ. Một số chất dinh dưỡng cần được chú ý. Ví dụ như
  • Vitamin C: Giúp củng cố sức mạnh của hệ miễn dịch. Mẹ có thể cung cấp Vitamin C cho trẻ qua rau xanh, hoa quả.
  • Kẽm: Là dưỡng chất giúp tăng cường sức đề kháng để cơ thể khỏe mạnh, hạn chế bệnh do vi khuẩn, viêm nhiễm gây ra. Hàu, tôm, cua,... là những thực phẩm rất giàu Kẽm.
  • Sắt: Sắt tăng cường hệ miễn dịch và giúp cung cấp máu cho cơ thể. Sắt có nhiều trong các loại hạt, cải bó xôi, lòng đỏ trứng...
  • Immune alpha: Giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, tác dụng tăng cường sức khỏe, ít bị ốm vặt hơn.
  • ColostrumCó tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, hạn chế tác hại từ môi trường và vi khuẩn gây hại cho đường hô hấp.

Bệnh viêm đường hô hấp không quá đáng lo ngại nếu được phát hiện sớm và có phương pháp điều trị phù hợp. Trong quá trình điều trị, bố mẹ và trẻ cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để nhanh khỏi bệnh và tránh những biến chứng nguy hiểm. Tốt nhất là nên thực hiện các biện pháp phòng tránh bệnh để luôn có một cơ thể khỏe mạnh.

Hy vọng những chia sẻ trên đây về bệnh viêm đường hô hấp sẽ hữu ích cho bạn.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Giúp tăng chiều cao và phát triển trí não cho trẻ, giúp xương và răng chắc khỏe, giúp cải thiện tình trạng còi xương;...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG
    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI