Giải đáp tất cả thắc mắc về bệnh gù vẹo cột sống

58

Gù vẹo cột sống là một trong những bệnh lý gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai của trẻ nhỏ. Bệnh không chỉ tác động xấu đến sinh hoạt hàng ngày mà còn gây mất thẩm mỹ về ngoại hình khiến trẻ gặp những cản trở lớn trong giao tiếp, công việc.

1. Biểu hiện của bệnh gù vẹo cột sống

1.1. Gù vẹo cột sống là gì?

Các tình trạng gù vẹo cột sống
Các tình trạng gù vẹo cột sống

 

Gù vẹo cột sống là tình trạng hình dạng cột sống bị biến dạng bất thường làm mất đi dáng cong như hình chữ S khi nhìn từ ngang sang và thẳng đứng khi nhìn từ phía sau.

Thay vào đó, cột sống của người bệnh có thể cong quá mức về phía trước, phía sau hoặc vẹo lệch sang bên trái hoặc bên phải.

1.2. Phân biệt vẹo cột sống, ưỡn cột sống, gù cột sống

Tùy vào vị trí biến dạng của cột sống mà sẽ gây ra các vấn đề khác nhau cho người bệnh bao gồm:

  • Vẹo cột sống: Vùng biến dạng có thể nằm dọc trên toàn bộ cột sống do các gai đốt sống sắp xếp với nhau không thẳng hàng. Cột sống có thể vẹo sang trái, phải hoặc cả hai bên tạo ra các đường cong hình chữ S hoặc chữ C. Tình trạng này khiến trẻ thường có vai thấp vai cao, thắt lưng không cân đối, xương bả vai nhô ra bất thường, khung xương sườn bất đối xứng….
  • Ưỡn cột sống: Đường cong phần thắt thắt lưng bị đẩy vào trong nhiều hơn khiến cho phần ngực ưỡn ra phía trước. Trường hợp này có thể gây chèn ép vào các cơ quan nội tạng như tim, phổi… khiến trẻ nhỏ gặp nhiều triệu chứng khó chịu.
  • Gù cột sống: Là tình trạng cột sống phía trên bị cong về phía sau với độ cong lớn hơn 50 độ. Gù cột sống gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng lớn đến hoạt động sinh hoạt hàng ngày.

Tình trạng gù vẹo cột sống thường xuất hiện chủ yếu ở lứa tuổi học đường khi cột sống đang trong giai đoạn phát triển và trẻ chưa có ý thức về việc bảo vệ sự phát triển khỏe mạnh của cột sống.

1.3. Nhận biết bệnh gù vẹo cột sống bằng mắt thường

Tùy vào vấn đề của cột sống mà người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện, triệu chứng khác nhau. Cụ thể:

1.3.1. Ưỡn cột sống

  • Đường cong vùng thắt lưng trũng hơn bình thường, khi nằm trên mặt phẳng, lưng khó chạm đất.
  • Lưng dễ bị đau và khó chịu khi đứng hoặc đi bộ lâu.

1.3.2. Gù cột sống

  • Đầu có xu hướng uốn cong về phía trước so với thân người
  • Lưng trên cong về phía sau, hai vai nhô cao và dồn về phía trước nhiều hơn bình thường.
  • Dễ đau lưng và chân khi vận động, di chuyển.

1.3.3. Vẹo cột sống

  • Chiều cao hai vai không bằng nhau, bên cao bên thấp. 
  • Độ lõm ở hai bên eo không cân xứng
  • Thân người có thể nghiêng hẳn về một bên hoặc uốn lượn khi di chuyển.

Để xác định chính xác tình trạng, bố mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được bác sĩ chẩn đoán thông qua các hình ảnh chụp chiếu và kiểm tra lâm sàng, cận lâm sàng. Mẹ không nên tự chẩn đoán và điều trị bệnh tại nhà theo kinh nghiệm cá nhân hoặc lời khuyên của người không có chuyên môn.

2. Các trường hợp gù vẹo cột sống thường gặp

Có rất nhiều kiểu gù vẹo cột sống, tuy nhiên, hai kiểu phổ biến thường gặp được xác định bao gồm:

  • Một khối cơ tương ứng bị liệt làm cột sống mất đối xứng, mất thăng bằng

Trường hợp này chiếm khoảng 10% số ca bệnh gù vẹo cột sống. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, một khối cơ trên vùng lưng, hông…. bị liệt làm thay đổi tư thế di chuyển của người bệnh. Lâu dần, để thích nghi, cột sống dần bị biến dạng dẫn đến mất đi tính đối xứng và thăng bằng.

  • Xương chậu bị mất thăng bằng, hai chân không dài bằng nhau, khiến cột sống bị cong

Xương chậu là phần gián tiếp truyền trọng lực từ cột sống xuống hai chân. Do vậy, khi xương chậu bị mất thăng bằng, lực truyền sang hai chân cũng không còn cân đối khiến cột sống bị mất cân đối, lệch, vẹo. Hệ quả là trong quá trình phát triển sẽ có một chân dài hơn để đáp ứng cho hoạt động của cơ thể.

3. Nguyên nhân gây gù vẹo cột sống

Ngồi học sai tư thế có thể gây bệnh gù vẹo cột sống

Ngồi học sai tư thế có thể gây bệnh gù vẹo cột sống
 

Tại các bệnh viện lớn, việc nghiên cứu về nguyên nhân gây ra gù vẹo cột sống được tiến hành chi tiết và cho kết quả như sau:

3.1. Không biết nguyên nhân

Trường hợp này chiếm khoảng 70% trên tổng số các ca bệnh bị gù vẹo cột sống. Đây là các trường hợp đến khám khi cột sống đã bị biến dạng và việc thăm khám, điều tra không cho kết quả chính xác nguyên nhân gây bệnh là gì.

Việc không xác định được nguyên nhân khiến công tác điều trị gặp nhiều khó khăn cũng như làm giảm độ chính xác của việc tiên lượng trong điều trị bệnh.

3.2. Bẩm sinh, di truyền

Những đột biến, khiếm khuyết trong quá trình phát triển thai nhi hay do di truyền từ gia đình cũng là một trong những nguyên nhân khá phổ biến với tỷ lệ khoảng 15%. Tuy nhiên, các nguyên nhân này thường khó phòng ngừa và việc điều trị cũng gặp rất nhiều khó khăn.

3.3. Ngồi sai tư thế

Trẻ ngồi học sai tư thế trong thời gian kéo dài sẽ định hình cho sự phát triển hình dạng sai lệch của cột sống.

3.4. Ngồi học thiếu ánh sáng

Ánh sáng nơi học bài thiếu là nguyên nhân khiến trẻ có xu hướng cúi sát mặt vào vở và gù lưng xuống. Đây là một tư thế ngồi học rất sai lầm và khá phổ biến ở lứa tuổi học đường. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ gù vẹo cột sống mà còn khiến trẻ phải đối diện với những nguy cơ về sức khỏe đôi mắt.

3.5. Thiếu hụt mô

Các khiếm khuyết về mô trong cơ thể cũng có thể khiến cột sống bị phát triển theo hướng sai lệch gây tình trạng gù, vẹo.

3.6. Cột sống tăng trưởng bất thường

Thường do di truyền, đột biến hoặc do chế độ ăn uống bất thường của trẻ. Cột sống tăng trưởng mạnh mẽ trong khi cơ thể trẻ chưa kịp thích nghi sẽ khiến cột sống bị chèn ép và biến dạng méo mó.

3.7. Hệ thống thần kinh trung ương xảy ra vấn đề

Hệ thần kinh trung ương nằm ở não và trong tủy sống tại các ống sống. Khi cơ quan này bị tổn thương có thể khiến trẻ bị liệt hoặc làm thay đổi vị trí của các đốt sống và khiến cột sống bị biến dạng.

3.8. Di chứng từ các bệnh

Các bệnh gây gù vẹo cột sống được biết đến nhiều nhất bao gồm gù lưng, lao cột sống, tật cột sống, u gây xẹp vùng thân trước đốt sống,...

4. Hậu quả của gù vẹo cột sống

Gù vẹo cột sống làm ảnh hưởng đến ngoại hình và sức khỏe

Gù vẹo cột sống làm ảnh hưởng đến ngoại hình và sức khỏe của người bệnh
 

Tùy theo mức độ gù vẹo cột sống mà trẻ em có thể phải đối diện với những hậu quả và nguy cơ về sức khỏe khác nhau.

4.1. Trường hợp nhẹ

  • Mất đi vẻ đẹp ngoại hình: Cột sống là một trong những phần quan trọng nhất của “bộ khung” cơ thể. Do vậy, khi cột sống bị gù vẹo, cơ thể cũng bị giảm phát triển về chiều cao, mất cân đối về hình thể và ảnh hưởng trầm trọng đến thẩm mỹ bên ngoài của cơ thể.
  • Ảnh hưởng đến hiệu quả học tập, làm việc: Đây là hậu quả tất yếu mà hầu hết người bệnh đều có thể nhận thấy. Khi bị gù vẹo cột sống, trẻ thường cảm thấy đau đớn, mệt mỏi, tự ti, khó tập trung vào công việc nên năng suất lao động cũng theo đó mà giảm sút.
  • Không tham gia được hoạt động thể thao: Việc vận động mạnh có thể khiến cho cột sống của trẻ bị tổn thương dẫn đến các chấn thương nguy hiểm cho sức khỏe và tính mạng. Do vậy, trẻ bị gù vẹo cột sống thường được khuyến cáo là tránh các hoạt động thể chất mạnh mẽ.

4.2. Trường hợp nặng

Không chỉ mất thẩm mỹ, trong một sống trường hợp khi khung xương bị biến đổi quá nhiều, trẻ có thể phải đối diện với những nguy cơ về sức khỏe như:

  • Chèn ép tim, phổi, gây các bệnh về đường hô hấp: Thường xuất hiện ở các trường hợp gù, ưỡn cột sống. Lúc này, lồng ngực có kết cấu hẹp hơn, dẫn đến cơ quan nội tạng vùng này như tim phổi bị chèn ép. Hệ quả là trẻ có thể mắc các chứng bệnh về tim mạch, khó thở, tổn thương phổi….
  • Dễ mắc các bệnh tâm lý, trầm cảm: Tình trạng tâm lý này thường xuất phát từ sự mặc cảm, tự ti về ngoại hình và gánh nặng của bản thân gây ra cho gia đình. Trên thực tế, những vấn đề về tinh thần còn gây nguy hiểm cho người bệnh hơn cả những tổn thương thực thể.
  • Giảm tuổi thọ: Cấu trúc không bình thường khiến cho tuổi thọ của các cơ quan, bộ phận cũng khó đạt được ngưỡng tối đa. Đây cũng là lý do khiến người bệnh gù vẹo cột sống thường có tuổi thọ thấp hơn mức trung bình.

5. Giải đáp một số thắc mắc về bệnh gù vẹo cột sống

5.1. Vẹo cột sống có mang thai được không?

Gù vẹo cột sống không gây ảnh hưởng đến quá trình thụ thai và sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, cấu trúc cột sống yếu nên sức khỏe của mẹ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi thai lớn lên.

Đặc biệt, quá trình sinh nở cũng gặp khó khăn và đối diện với nhiều nguy hiểm hơn người bình thường. Do vậy, người bệnh gù vẹo cột sống mang thai cần được nghỉ ngơi gần như hoàn toàn và phải có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ.

5.2. Có những cách nào chữa gù vẹo cột sống?

Có một số phương pháp điều trị gù vẹo cột sống bao gồm:

  • Cải thiện tư thế: Điều chỉnh các tư thế học tập, sinh hoạt thật khoa học, tránh các tư thế có hại cho sự phát triển của cột sống.
  • Đeo áo nẹp, đai định hình: Thường được áp dụng trong các trường hợp bệnh nhẹ, cột sống cong nhỏ hơn 40 độ và cột sống vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn và tái khám khoảng 6 tháng/lần để theo dõi tiến triển của bệnh.
  • Phẫu thuật: Áp dụng cho các trường hợp nặng khi độ cong cột sống lớn hơn 40 độ. Việc điều trị có thể để lại những di chứng sau phẫu thuật nên trẻ em cần kiêng khem và tập luyện, thăm khám đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Tập thể dục: Luyện tập các bài tập tốt cho cột sống sẽ giúp cải thiện tình trạng gù vẹo cột sống tốt hơn. Tuy nhiên, trước khi trẻ thực hiện bất cứ bài tập nào, bố mẹ cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị.
  • Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng: Đảm bảo chắc chắn khẩu phần ăn hàng ngày của trẻ được cung cấp cân đối các nhóm dưỡng chất đạm, béo, Vitamin và chất khoáng. Bên cạnh đó, bố mẹ cần đặc biệt lưu ý tăng cường bổ sung nhóm dưỡng chất dưới đây để cột sống chắc khỏe hơn:
    • Canxi nano: Canxi là thành phần chính trong cấu trúc của xương. Mật độ Canxi càng lớn thì xương càng chắc khỏe. Do vậy, trẻ nhỏ cần tăng cường bổ sung Canxi cho cơ thể. Tuy nhiên, việc bổ sung cũng cần có chọn lọc để đạt được hiệu quả tốt nhất. Theo các bác sĩ, nên lựa chọn Canxi được bào chế dưới dạng nano để cơ thể hấp thu một cách tốt nhất.
    • Vitamin D3: Giúp tăng cường hấp thu Canxi từ đường ruột vào máu và duy trì nồng độ Canxi máu ở mức ổn định.
    • MK7: Vận chuyển toàn bộ Canxi từ máu vào xương, gắn chặt Canxi trong xương.

Phức hợp Canxi nano - Vitamin D3 - MK7 giúp cơ thể nhận được lượng Canxi tối đa để xương chắc khỏe, dẻo dai và phát triển.

5.3. Bài tập chữa vẹo cột sống

Nắn chỉnh giúp giảm gù lưng ở trẻ nhỏ

Nắn chỉnh giúp giảm gù lưng ở trẻ nhỏ
 
  • Bài 1: Đối với trẻ bị lệch vai. Phụ huynh cho trẻ tập động tác vươn vai để lấy lại cân bằng 2 vai. Hướng dẫn trẻ đứng sát tường, giơ tay bị vẹo lên cao, lưng thẳng trên tường. Duy trì tư thế trong khoảng 30 giây và thực hiện 10-20 lần/ ngày
  • Bài 2: Áp dụng cho trẻ bị gù cột sống. Đầu tiên, cho trẻ nằm trên giường, đưa hai tay vắt sau gáy đồng thời đưa 2 chân duỗi thẳng lên thành giường. Tiếp theo, nâng người lên rồi nghiêng người sang trái, phải mỗi bên. Thực hiện khoảng 15 lần. 
  • Bài 3: Để cho trẻ nằm trên giường, dùng gối kê vào vùng cột sống bị vẹo và nắn lại tư thế chuẩn cho trẻ.

5.4. Chi phí chữa vẹo cột sống

  • Chi phí khám bệnh: Chi phí khám bệnh có thể dao động từ 100.000 - 500.000 đồng chưa kể các chi phí làm xét nghiệm hoặc chụp chiếu...
  • Chi phí mua áo nẹp: Chi phí mua áo nẹp cột sống sẽ dao động từ 400.000 - 1.500.000 đồng tùy loại.

Bạn có thể tham khảo việc phẫu thuật Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Khoa Chấn thương chỉnh hình cột sống của Viện 108 là đơn vị chuyên tiếp nhận và điều trị các chấn thương về cột sống và các bệnh lý cột sống nổi tiếng trong nước. Sau khi khám và xác định mức độ cong vẹo cột sống, các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị thích hợp. Một số kỹ thuật được áp dụng như là:

  • Mổ cong vẹo cột sống
  • Phẫu thuật nắn chỉnh các biến dạng cột sống như vẹo cột sống bẩm sinh, vẹo cột sống tự phát, vẹo cột sống thoái hóa, gù cột sống do thoái hóa, viêm cột sống dính khớp
  • ...

Bệnh viện áp dụng các phương pháp chữa trị tiên tiến như các kỹ thuật can thiệp ít xâm nhập (mổ bắt vít qua da, mổ cố định cột sống qua ống banh), kỹ thuật mổ nội soi, vi phẫu thuật qua ống banh và mổ mở,…

Chi phí phẫu thuật khá lớn và tùy thuộc vào tình trạng cong vẹo cũng như phương pháp áp dụng. Bố mẹ có thể tham khảo trực tiếp khi đưa bé đến chẩn đoán tại bệnh viện.

Mong rằng những chia sẻ về chứng gù vẹo cột sống trong bài viết hôm nay của chúng tôi sẽ đem đến nhiều thông tin hữu ích cho bố mẹ. Nếu còn thắc mắc về bệnh gù vẹo cột sống, bố mẹ chỉ cần để lại lời nhắn, chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ.

5.0 (100%)/1 votes
  • Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội

CHỌN MUA NGAY

  • 215.000 VNĐ/HỘP
    Dùng cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên : Bổ sung dưỡng chất cần thiết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, giảm ốm vặt, hỗ...
  • 165.000 VNĐ/HỘP
    Sản phẩm là sự lựa chọn thông minh cho các thế hệ tương lai. Bổ sung Calci và các dưỡng chất thiết yếu nhằm hỗ trợ phát...
  • 150.000 VNĐ/HỘP
    Giúp tăng chiều cao và phát triển trí não cho trẻ, giúp xương và răng chắc khỏe, giúp cải thiện tình trạng còi xương;...

ĐỘI NGŨ CHUYÊN GIA

  • GS.TSKH Hoàng Tích Huyền (Cố vấn chuyên môn bài cho bài viết)

    Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Dược lý – Đại học Y Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI
  • Thầy thuốc ưu tú - Ths.Bs Lê Thị Hải

    Nguyên giám đốc TT khám & Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện DDQG
    GỬI CÂU HỎI
  • Ths.Bs Đinh Ngọc Hoa

    Bác sỹ chuyên khoa Nhi Bệnh Viện Xanh Pôn Hà Nội
    GỬI CÂU HỎI